2018 оны 1-р сарын 4
12 цаг 20 минут

Б.Намтай: Хордлого, ядаргаа тайлах “таван эрдэнэ” цайг бэлтгэж гаргана

Р.ОЮУН

Найрамдал” эмнэлгийн ерөнхий эмч, анагаах ухааны доктор, профессор, эрүүл амьдрах ухаан судлаач Б.Намтайтай ярилцлаа.

Та эрүүл мэндийн чиглэлээр “Таван ухаан” хэмээх ном гаргажээ. Номныхоо талаар яриагаа эхлэх үү?


-Дорно дахины анагаах ухаанд эрүүл мэндээ хамгаалах үндсэн дөрвөн ёс буюу идээ ундаа, явдал мөр, сэтгэл санаа, эм засал гэсэн зарчим байдаг. Орчин үеийн хүмүүс үндсэн гурван зарчмыг нь даваад эм, эмнэлгийн байгууллагад эрүүл мэндээ даатгаж байна. Үүнийг нийгэмд ойлгуулж, тэнцвэртэй дөрвөн зарчимд анхаарснаар эрүүл байх боломжтой. Би 30 гаруй жил эмчээр, 15 жил өвчингүй явах боломж эрүүл амьдрах ухааныг судалсны үр дүнд хэдэн ном бичсэн. Тэдгээрийн хураангуй болох эрүүл мэндийн “Таван ухаан” номоо гаргасан. Энэ бол миний өнгөрсөн хийсэн ажлын маань дүгнэлт мөн цаашид хийх ажлын хөтөлбөр юм. Хийсэн ажил, хийх гэж байгаа ажлын зорилго чиг хандлагад нийцсэн эрүүл энхийн гурван бэлгийг барихаар төлөвлөж байна.

Тухайлбал?

-Өнөө цагийн амьдралын хурд айзам түргэссэн. Байгаль экологийн тэнцвэрт байдал алдагдаж, химийн гаралтай чанаргүй хүнсний төрөл болон компьютер, гар утас цахилгаан барааны хэрэглээ ихэссэн. Хүн амын хэт төвлөрөл буюу суурьшмал амьдрал зэрэг олон хүчин зүйлээс хамаарч эрүүл мэндэд хор хохиролтой үндсэн хоёр асуудал үүсдэг. Энэ нь хор хордлого хийгээд стресс ядаргаа болно. Үүнээс хамаарч цусны даралт, зүрх судасны өвчин, чихрийн шижин, харшил, хавдар, харвалт, хэрх тулай, элэг дотрын өвчин үүсч архагшиж байдаг. Тиймээс судалгааны үр дүнгээс гарах ажил маань ердөө л суурь шалтгаан хор хордлогыг саармагжуулан багасгахад зориулсан. Мөн миний эмчилгээ болон судалгааны ажлын суурь зарчим мөн. Тухайлбал, иргэдийн эрүүл мэндийн боловсролыг дэмжих “Таван ухаан” сургалтын хөтөлбөр, хордлого ядаргааг зөвхөн өдөр тутмын идээ ундаагаар дамжуулан саармагжуулан тайлах “Таван эрдэнэ” цай, хүнс болно.

Тэгвэл хордлого тайлахад амархан болсон гэсэн үг үү. Үүнийг яаж хэрэгжүүлэх вэ?

-Асуудал үүнд бий. Эмч, судлаач бидэнд эрүүл мэндтэй холбоотой асуудлыг шинжлэн судалж арга технологийг боловсруулхаас биш нийгмийг хамарсан дорвитой ажлыг гүйцэтгэх боломж үнэндээ алга. Мэдээж төр, засаг олон түмэндээ хандаж төсөл хөтөлбөрөө танил­цуулж, тэдний дэмжлэг орол­цоотойгоор Монголын нийгмийн сайн сайхны төлөө ажиллана хэмээн бодож байна. Тухайлбал, манай салбарын эрүүл мэндийн сайд ажлаа авахдаа таван ажлыг шинэ шатанд хүргэнэ гэж мэдээлсэн нь эмч нарт төдийгүй олон түмэнд таа­лагдсан. Түүний дотор эрүүл мэндийн боловс­рол, урьдчилан сэргийлэх асуудал орсон байсан. Энэ нь бидний ажил хэрэгжих хамтран ажиллах тааламжтай орчин бүрдэж байгаа юм. Мөн бусад салбар тухайлбал, Засгийн газар “Цэвэр агаар сан”, ХХААХҮЯ, газар тариа­лан эрхлэгчдэд энэ хөтөлбөрийн арга технологийг танил­цуу­лах, хамтран хэрэг­жүү­лэх хүсэлтийг ч мөн тавина. Учир нь шинж­лэх ухааны мэдлэг тех­нологи шингэсэн хордлого, ядаргаа тайлах цай, хүнсийг бэлтгэн боловсруулж дотоодын хэрэгцээг хангах нь 1-2 компанийн ажил биш юм. Энэ нь төр, засаг нийгмийн оролцоотой хийж үр дүнд хүрэх ажил юм. Иймд олон баяр давхцаж байгаа учраас баярын дараа холбогдох газар санал төлөвлөгөөгөө хүргүүлэхээр ажиллаж байна.

Таны төсөл, төлөвлөгөө том санагдаж байна. Хэрэгжих магадлал, цаашдын үр дүнг хэрхэн харж байна вэ?

-Нийгэмд тустай зүйлийг мэдээж нийгэм олон түмэн ойлгоно гэж найддаг. Агаарын бохирдол халдварт бус өвчлөлийг бууруулах зэрэг асуудалд зөвхөн төр, засаг биш хүн бүрийн оролцоотойгоор зөв зам мөрийг олж шантрашгүй зүтгэж ард нь гардаг. Тиймээс нийгэм олон түмний оролцоо чухал. Бидний хийж байгаа цай ширхэглэг үр тариа буурцаг Монголын хөрсөнд тариалж бо­лох эсэхийг хэдэн нөхдийн хамт судалж үзсэн. Тиймээс цаашид энэ арга технологийг Монголдоо нэвтрүүлж тулгамдсан асуудлуудаа шийдвэрлэх, хөдөө аж ахуйн салбарт ажлын байр нэмэгдүүлэх, дотоодын хэрэгцээгээ хангах, цаашлаад гадаад руу гаргах хүртэл өөдрөгөөр төсөөлөн харж байна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

4
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

4 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

66.181.160.114Зочин   • 2018, 10 сарын 17. 17 цаг 18 минут

Энэ хужаагийн үгээр яваад яах вэ дээ.Авгай эргүүлсэн өөдгүй нөхөр.

119.40.103.66zochin   • 2018, 1 сарын 30. 11 цаг 27 минут

hudalch sergelen uburmungul MUHAR guaig argalj baij neg doctor bolj abaad mongolchuudiig hudal helen shulj ehleh yum daa

202.131.243.190зочин   • 2018, 1 сарын 9. 8 цаг 13 минут

их хөдөлмөр орсон бэлдмэл байлаа. сайн үр дүн өгч б.лаа. амжилт

124.158.75.9Зочин   • 2018, 1 сарын 4. 14 цаг 44 минут

Энэ эмчийн нэр зүүсэн алуурчины бэлдсэн хорыг ууж гэндэв ээ монголчууд минь Хор л хийж чадах **** байгаан

Шинэ мэдээ

Сүйт бүсгүй хуриман дээр бүжиглэж байсан рестораны үйлчлэгч залуутай 8 жилийн дараа гэрлэжээ2 минут 40 секундын өмнөCOVID-19: Буриадад 9 хүн эдгэрчээ7 минут 40 секундын өмнөДэлхийн нэртэй хөгжмийн сэтгүүлүүд “Моханик” хамтлагийн дуучин Ц.Даваажаргалын бүтээлийг онцолжээ12 минут 40 секундын өмнө31 нас хүрсэн Тедди Ринерийн шилдэг 25 ИППОН17 минут 40 секундын өмнөТөрийн өмчийн их, дээд сургуулийн багш, ажилтнуудыг НДШ, ХХОАТ-аас чөлөөлөхийг дэмжив22 минут 40 секундын өмнөГадаадад байгаа монголчууд хийх ажилгүй, амьдрах байргүй, мөнгөгүй болж эхэлжээ27 минут 40 секундын өмнөКоронавирус тараана гэж сүрдүүлсэн эмэгтэйг барьжээ32 минут 40 секундын өмнөКоронавирус амны хаалтан дээр харьцангуй удаан оршин тогтдог37 минут 40 секундын өмнөДЭМБ-ын тэргүүн АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн хэлсэн үгийг шүүмжилжээ42 минут 40 секундын өмнөИталичууд Оросын эмч нарын эсрэг цахим өргөх бичиг гаргажээ47 минут 40 секундын өмнөАНУ-д нэг өдрийн дотор 1900 гаруй хүн нас баржээ52 минут 40 секундын өмнөБ.Хурц нарт холбогдох хэргийг анхан шатны шүүх хэлэлцэнэ57 минут 40 секундын өмнөАнглийн төмөр замчид 14-р зууны агуй илрүүлжээ1 цаг 3 минутын өмнөБНСУ-д хоёрдугаар сарын сүүлээс хойших хамгийн цөөн тохиолдол бүртгэгдлээ1 цаг 8 минутын өмнөЕрөнхийлөгч Х.Баттулга СЕХ-ны гишүүдэд чиглэл өгчээ1 цаг 13 минутын өмнөЁ.Баатарбилэг: 12 дугаар ангийн хүүхдүүдэд цөөн тоогоор давтлага өгүүлэх боломжийг судалж байна1 цаг 18 минутын өмнөДэлхий дахин хэзээ энгийн амьдралдаа эргэн орох вэ1 цаг 23 минутын өмнөБилл Клинтон, Моника Левински нарын хэргийг дэлгэсэн эмэгтэй таалал төгсжээ1 цаг 28 минутын өмнөКавай Леонардын энэ улирлын шилдэг тоглолтын бичлэг (2019-20)1 цаг 33 минутын өмнөОХУ-ын Ерөнхийлөгч коронавирустэй тэмцэх шинэ арга хэмжээгээ танилцуулав1 цаг 38 минутын өмнөВИДЕО: Италид гүүр нурж хоёр жолооч бэртжээ1 цаг 43 минутын өмнөЗ.Дашдаваа: Дагнасан шүүх байгуулснаараа авлигатай тэмцэх ажилд нэлээд ахиц гарна1 цаг 48 минутын өмнөЦар тахал нь уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг байгалийн хариу үйлдэл байж магадгүй1 цаг 53 минутын өмнөЯмар хоол хүнс хэрэглэвэл дархлаа сайжрах вэ1 цаг 58 минутын өмнөЖэрэми Лин: Хорио цээрийн дэглэмийн дараа инээмсэглэн сагсан бөмбөгийн талбайдаа буцаж ирлээ2 цаг 3 минутын өмнөД.Сарангэрэл: Энгэртээ вирус хамгаалагч зүүчихээр хамгаалчихна гэсэн үг биш2 цаг 8 минутын өмнөБерни Сандерс сонгуулийн өмнөх сунгаанаас гарлаа2 цаг 13 минутын өмнөТахлын эсрэг бид юу хийж чадах вэ?2 цаг 18 минутын өмнөЗагвар өмсөгч А.Чингүүн зодуулж, хүнд гэмтэл авчээ2 цаг 23 минутын өмнөМанай орны газар хөдлөлтийн идэвхжил 15 жилийн дотор 5 дахин их болж өсчээ2 цаг 23 минутын өмнө
© 2008 - 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.