2020 оны 2-р сарын 13
10 цаг 55 минут

ХААН банкны Газрын захирал Д.ДАВААЖАРГАЛ: Хувийн мэдээллээ хамгаалах нь чухал

Сүүлийн үед мэдээллийн аюулгүй байдал гэх ойлголт чухалд тооцогдох боллоо. Та хаана ч явсан гар утас, төлбөрийн картаараа гүйлгээ хийж, банк санхүүгийн мэдээлэл тань ухаалаг төхөөрөмжид байрших болсон энэ цаг үед хэрэглэгчийн мэдээлэл, нэвтрэх нэр, нууц үг зэрэг нь зайлшгүй хамгаалах шаардлагатай мэдээлэл болж хувирчээ. Иргэд хувийн мэдээллийнхээ аюулгүй байдлыг хангаж, санхүүгийн эрсдэлд оролгүй шууд болон шууд бусаар цахим гэмт хэргийн хохирогч болохгүйн тулд юу анхаарах шаардлагатай тухай ХААН Банкны Мэдээллийн аюулгүй байдлын газрын захирал Д.Даваажаргалтай ярилцлаа.

Мэдээллийн аюулгүй байдал гэж чухам юуг хэлээд байна вэ? Энэ тухай асуултаар яриагаа эхлүүлье.

Хүнд аюулгүй хадгалах шаардлагатай өмч хөрөнгө, биет материаллаг эд зүйлс байдаг шиг яг тэгж хадгалах, хамгаалах ёстой биет бус хувийн мэдээллүүд гэж бас бий. Бид банкны карт, хэтэвч, бэлэн мөнгө, гар утас, компьютер зэрэг үнэ бүхий эд зүйлсээ хаяж гээхээс сэргийлж, хямгадаж явдаг шүү дээ. Түүнтэй адилаар эдгээр үнэ цэнтэй зүйлийнхээ мэдээллийг мөн хамгаалах ёстой. Үүнд картын пин код, интернэт банкны нэвтрэх нэр, нууц үг, эсвэл гар утасны нууц үг, утсан дахь дата гэх мэт мэдээлэл багтана. Дэлхий дахин мэдээллийн эрин үед шилжсэнээр, хүмүүс бэлэн мөнгөтэй харьцахаа больж эхэлж байна. Санхүүгийн харилцаа мэдээллийн систем дээр тулгуурлаж явдаг боллоо. Тэгэхээр эдгээр хувийн мэдээллээ алдах юм бол танд янз бүрийн хохирол учирч болохуйц эрсдэл үүсэх учир үүнээс хамгаалах шаардлага урган гарч ирж буй. Мэдээллийн аюулгүй байдал гэдэг нь их өргөн хүрээнд авч үзэх ёстой ойлголт юм.

Банкны зүгээс харилцагчдынхаа мэдээллийн аюулгүй байдлыг хэрхэн хангадаг бол?

Цагдаагийн ерөнхий газар, Монголбанкны санаачилгаар “Ятгах тусам нягтал” нэртэй аян улс даяар өрнөж байгааг та бүхэн анзаарсан байх. Энэ аянд холбогдох газрууд, арилжааны банкууд идэвхтэй оролцож, мэдээллийн аюулгүй байдлын талаар асуудлыг олон талаас нь хөндөн ярьж байна. ХААН Банк тус аяны хамтрагч болж ажиллаж байгаадаа баяртай байна.

Нөгөөтэйгүүр банкны зүгээс бид харилцагчдынхаа мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангахад олон улсын стандартуудыг хэрэгжүүлэн ажилладаг. ХААН Банк сүүлийн үеийн дэвшилтэт технологиуд болон ISO 27001:2013 стандартыг баримталдаг. Энэ нь харилцагчдынхаа болон банкны бүхий л мэдээллийн аюулгүй байдлыг ханган ажиллахад чиглэсэн, нарийн хяналтуудыг тусгасан цогц стандарт юм.

Мөн ХААН Банкны төлбөрийн картын систем нь Олон улсын мэдээллийн аюулгүй байдлын стандартуудыг бүрэн хангаж PCI-DSS сертификатыг авсан. Үүнийг жил бүр олон улсын аудитын байгууллагаар шалгуулан баталгаажуулдаг. Энэ стандартаар картын мэдээллийг яаж нууцлах, ямар мэргэжилтэн ямар тохиолдолд мэдээлэлд нэвтрэх зэргийг нэг бүрчлэн тогтоож өгсөн байдаг.

Тэгвэл иргэн хүн хувийн мэдээллээ хамгаалахын тулд юуг зайлшгүй анхаарах шаардлагатай вэ?

Мэдээллээ хамгаалахын тулд юу чухал вэ гэдгээ иргэн өөрөө эхлээд дүгнэх хэрэгтэй. Хэрэв картаараа байнга гүйлгээ хийдэг бол картын мэдээлэл маш чухал. Картан дээрх 16 оронтой дугаарыг ямар ч тохиолдолд хэнд ч өгч болохгүй. Пин код ч мөн адил. Таны картын пин кодыг банк мэдэхгүй, үүнийг мэдэх цорын ганц хүн нь та өөрөө тул энэ чухал мэдээлэлдээ болгоомжтой хандаж байгаарай. Худалдан авалт хийхдээ хүртэл худалдагчид пин кодоо хэлэх хэрэггүй.

Интернэт банкны хэрэглэгчдэд нэр, нууц үг үүссэн байгаа. Энэ бол цоожтой хэтэвч л гэсэн үг. Энэ нэр, нууц үгийг мөн адил танаас өөр хэн ч мэдэх ёсгүй. Тэгэхээр энэхүү мэдээлэлдээ хайнга хандаж огт болохгүй нь. Хүмүүс хүүхдийнхээ нэр, төрсөн он сар, эсвэл өөрийнхөө утасны дугаараар нууц үг оруулах хандлагатай байдаг нь эрсдэл дагуулдаг. Амархан таах боломжтой нууц үгнээс зайлсхийж, аль болох хэцүү код сонгож байх хэрэгтэй. Хэрэв нууц үгээ алдвал мэдээллийг тань олж авсан тухайн этгээд таны өмнөөс ороод гүйлгээ хийчих учир хувийн мэдээллээ огт битгий дэлгэ гэж зөвлөмөөр байна.

Сүүлийн үед цахим гэмт хэрэг их гарах боллоо. Ялангуяа нийгмийн сүлжээнд санамсаргүйгээр янз бүрийн линкэн дээр дарж хувийн мэдээллээ алдаж, цаашлаад санхүүгийн эрсдэлд орж байна. Энэ талаар зөвлөгөө өгөөч.

Олон нийтийн сүлжээнд мэдээллээ хуваалцаж, бусдад түгээх нь маш эрсдэлтэй учир төрсөн он, сар өдөр, регистрийн дугаар, и-мэйл хаяг, утасны дугаар ил байж болохгүй. Тэр байтугай дансны дугаар хүртэл нууцлалтай мэдээлэл шүү дээ. Хакерууд буюу цахим гэмт хэрэг хийдэг хүмүүс таны мэдээллийг алдалгүй хянаж, таны өмнөөс бодож, тааж, шалгаж, тохируулж байдаг учраас аль болох мэдээллээ нууцлах нь чухал. Нөгөөтэйгүүр чатаар хувийн мэдээллээ бусдад дамжуулах нь буруу. Банк санхүүгийн байгууллага хэзээ ч таны нууц үг, пин код зэргийг асуудаггүй.

Мөн бусдаас ирсэн үл мэдэх аливаа линкэн дээр дарж орж болохгүй. Учир нь тухайн линкэн дээр дарж орсноор фэйсбүүк хаягийнхаа нууц үгийг хэн нэгэнд алдах нөхцөлийг бүрдүүлж байдаг. Тэгэхээр зөвхөн банкны мэдээллээс гадна сошиал сүлжээн дэх мэдээллээ ч мөн хамгаалах шаардлага гарч ирж байна.

Түүнчлэн хүмүүс гар утсан дээрх интернэт банкны аппликэйшнд нэвтрэх мэдээллээ дахин дахин оруулахаас төвөгшөөн сануулж хадгалдаг шүү дээ. Энэ тохиолдолд гар утсаа бусдад зарах, эсвэл шилжүүлэх, алдаж гээх зэрэг эрсдэл үүсэж байгаа хэрэг. Тиймээс тэрхүү мэдээллээ хадгалж сануулахгүй байхыг хичээгээрэй.

“Ятгах тусам нягтал” аяны хүрээнд ХААН Банк ямар ажил хийж байна вэ?

Аяны хүрээнд энэ хоёрдугаар сарын турш олон нийт рүү хандсан нөлөөллийн ажил, мэдээ мэдээллийг хүргэхээр ажиллаж байна. Харилцагчдад хандсан мэдээлэл, нийгмийн сурталчилгаанд түлхүү анхаарна. Өөрөөр хэлбэл, иргэдийн мэдээллийн аюулгүй байдлын мэдлэгийг сайжруулахад чиглэн ажиллаж байна.

Анзаараад байхад иргэд, харилцагчдын хувьд өөрсдөө эсвэл ойр тойрны хүмүүс нь ямар нэгэн байдлаар цахим гэмт хэргийн хохирогч болж байж мэдээллийн аюулгүй байдлын хамгаалалт чухал юм байна гэдгийг ойлгоод байх шиг. Үүнээс урьдчилан сэргийлэх нь бидний ажлын гол зорилго.

Манай улсад цахим хэрэглээ саяхнаас л эрчимтэй хөгжиж байна. Тэгэхээр мэдээллийн аюулгүй байдлын тухай мэдлэг, ойлголт шинэ байх нь гарцаагүй. Банкны салбар болоод цахим үйлчилгээг эрт нэвтрүүлсэн улс орнууд хөгжлийн энэ ээдрээтэй үеийг мөн л даваад, туулаад ирсэн байдаг. Бид ч гэсэн таньж мэдэх, даван туулах үе дээрээ явж байгаа. Ирээдүйд энэ эрсдэл багасна гэдэгт итгэлтэй байна.

ОЛОН НИЙТИЙН СҮЛЖЭЭНД МЭДЭЭЛЛЭЭ ХУВААЛЦАЖ, БУСДАД ТҮГЭЭХ НЬ МАШ ЭРСДЭЛТЭЙ ЮМ. ТАНЫ ТӨРСӨН ОН, САР ӨДӨР, РЕГИСТРИЙН ДУГААР, И-МЭЙЛ ХАЯГ, УТАСНЫ ДУГААР ИЛ БАЙЖ БОЛОХГҮЙ. ТЭР БАЙТУГАЙ ДАНСНЫ ДУГААР ХҮРТЭЛ НУУЦЛАЛТАЙ МЭДЭЭЛЭЛ ШҮҮ ДЭЭ.

Ж.Мөнхзул

2
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

2 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

202.179.26.192irgen   • 2020, 2 сарын 13. 14 цаг 07 минут

Bank irgedii itgel deer yil ajillagaa yavuuldag Tiimees hamgaalaltiin sistemee mash sain bailgah heregtei

202.179.26.92зочин   • 2020, 2 сарын 13. 12 цаг 59 минут

Би гадаадын нэг хулхи худалдааны сайт руу картын дугаараа явуулчихсан чинь/тухайн үедээ хулхи сайт гэж мэдээгүй л дээ/ данснаас мөнгө авах гэж оролдсон юм билээ. Харин ХААН банкны ажилтан над руу утсаар ярьж гүйлгээний талаар мэдээлэл өгч картаа идэвхгүй болгохыг зөвлөсөн. Дахин шинэ карт авч санаа амарсан. Тэгээд би ХААН банкны аюулгүйн систем нь сайн ажиллаж байна гэдэг бодолтой болсон.

Шинэ мэдээ

"Этүгэн" их сургууль 2022 оны шилдэг элсэгчдэд 100% тэтгэлэг олгоно7 сар 2. 16:20Дарханы замын шалгалт эцэстээ Б.Энх-Амгалан руу чиглэнэ7 сар 1. 15:04Шатахууны үнэ наадмын өмнө 300-600 төгрөгөөр нэмэгдэхээр болжээ6 сар 30. 10:47Л.Оюун-Эрдэнэ: Сонгууль тойрсон чөтгөрийн тойргоосоо гарцгаая6 сар 30. 10:20Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн эцсийн хэлэлцүүлгийг хийлээ6 сар 30. 9:09Г.Занданшатар: Инфляцыг бууруулах, үнийн өсөлтөөс иргэдэд ирэх дарамтыг бууруулах чиглэлээр УИХ-аас ажлын хэсэг байгуулж ажиллуулна6 сар 30. 9:09Ерөнхий сайдаа, танай намын залуус төрийн албаныхантай хамт дээрэм хийж байна6 сар 29. 10:05“Төрөөс олгох урамшууллаас нийгмийн даатгалын болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл суутган төлөх тухай” хуулийн төслийг өргөн мэдүүллээ6 сар 29. 9:09УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Монгол Улсын Өргөмжит консул Каваүчи Широтой уулзлаа6 сар 28. 9:09Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг эцэслэн баталлаа6 сар 28. 9:09Замын түгжрэлийг бууруулах ажлын бүтээн байгуулалтын ажлыг 20 жилийн хугацаатайгаар улсын нууцад оруулсан гэв үү?6 сар 27. 12:44ЦУВРАЛ: Амар амгалан, үнэ цэн, нүд булаам бүхнийг мэдрүүлэх Жонжү хотын аялал6 сар 27. 11:24Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар нийслэлийн нутгийн захиргааны байгууллагуудын албан хаагч, иргэдтэй уулзлаа6 сар 27. 9:09Д.Ганбат: “Мөнхийн үсэг” групп Монгол хүний үнэт зүйлийг түгээн дэлгэрүүлж, сурталчлан таниулахыг зорьдог6 сар 26. 15:39УИХ-ын дарга Г.Занданшатар нийслэлийн Чингэлтэй дүүргийн иргэд, албан хаагчидтай уулзлаа6 сар 24. 9:09НҮБ-ЫН ТӨРИЙН АЛБАНЫ ӨДӨРТ ЗОРИУЛСАН УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ДАРГА Г.ЗАНДАНШАТАРЫН МЭНДЧИЛГЭЭ6 сар 23. 9:09Улсын дээд шүүхийн шүүгчид нэр дэвшигчтэй хийх нэр дэвшигчийн сонсгол зохион байгуулагдана6 сар 21. 13:10Хүний эрх, эрх чөлөөг хангахтай холбоотой хяналтын сонсгол 06 дугаар сарын 27-нд болно6 сар 21. 13:09Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Монгол дахь Америкийн худалдааны танхимын Удирдах зөвлөлийн дарга, гишүүдийг хүлээн авч уулзав6 сар 21. 9:09ЦУВРАЛ: BTS хамтлагтай “цуг” үлгэрийн мэт байгальд зорчсон нь6 сар 20. 11:31Гэрийн тэжээвэр амьтны тухай хуулийн төсөлд иргэдээс санал авч байна6 сар 20. 9:09Чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар найман асуудал хэлэлцэн шийдвэрлэлээ6 сар 16. 9:09“Хайр“-ын МАРШРУТТАЙ Сөүл дэх аялал6 сар 15. 17:04Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Монгол Улсын Соёлын элч Мухит Чоуханыг хүлээн авч уулзав6 сар 15. 9:09УЕПГ-аас БНСУ-д амиа алдсан залуугийн хэрэгт хамтран ажиллах хүсэлтийг БНСУ-ын Дээд прокурорын газарт хүргүүлжээ6 сар 14. 13:22“Кино урлагийн салбарынхан дэлхийн хэмжээний наадамд Соёлын яамны дэмжлэгтэйгээр оролцоно“6 сар 13. 11:08Монголын тал “Нэг Хятад”-ын бодлогыг дэмжинэ6 сар 13. 10:49“Төрийн ордны нутаг дэвсгэрийн хэмжээ, заагийг шинэчлэн тогтоож, зарим орчныг олон нийтэд нээлттэй болгох тухай” УИХ-ын тогтоолын төслийг өргөн мэдүүллээ6 сар 13. 9:09Дарханчууд 0,7 га газраа авах уу? "Газрын наймаачин" С.Насанбатад алдах уу?6 сар 13. 8:32ГЕГ-ын эрх бүхий албан тушаалтнуудын орон байранд НЭГЖЛЭГ ХИЙЖ, их хэмжээний бэлэн мөнгө, ГАДААД ВАЛЮТЫГ хураан авчээ6 сар 10. 11:50
© 2008 - 2022 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.