Хуучин гэрэл зургаа сөхөхөд 30 гаруйхан настай ээж, аав минь өнөөгийн 50 хүрсэн хүмүүс шиг харагддаг нь надад үргэлж гайхалтай санагддаг. Энэ бол зөвхөн төсөөлөл үү, эсвэл үнэхээр бодит үзэгдэл байв уу?
Нас ба гадаад төрхийн тухай төөрөгдөл
Өмнөх үеийнхэн илүү хөгшин харагддаг гэх ойлголтод хэд хэдэн шалтгаан нөлөөлдөг. Юуны өмнө тухайн үеийн хувцаслалт, үс засалт өнөөдрийн бидний нүдээр “настай хүний” төрхийг санагдуулдаг. 1970-аад оны өргөн мөртэй хүрэм, эсвэл эмэгтэйчүүдийн өтгөн хөмсөг өнөөдөр бидний хувьд хөгшин харагдах дүр төрхийг бий болгодог.
Шинжлэх ухааны тайлбар
Сүүлийн арван жилүүдэд хийсэн судалгаанууд хүмүүсийн биологийн насжилт хэрхэн өөрчлөгдөж буйг харуулдаг. Жишээлбэл, АНУ-д хийгдсэн нэгэн судалгаа 1988–2010 оны хооронд даралт, уушгины багтаамж зэрэг эрүүл мэндийн үзүүлэлтүүд сайжирсныг тогтоосон. Энэ нь өнөө үеийнхэн эцэг эхийнхээсээ биологийн хувьд “залуу” гэсэн үг юм.
Насжилтыг тодорхойлох хүчин зүйлс
Хүн бүрийн хөгшрөлтийн хурд өөр өөр. Үүнд хэд хэдэн хүчин зүйлс нөлөөлдөг:
- Хүйсийн ялгаа – Эрчүүдийн насжилтын үзүүлэлт сүүлийн жилүүдэд илүү сайжирсан нь эрт нас баралт буурсан шалтгаануудын нэг гэж үздэг.
- Тамхидалт – Өмнө нь эрэгтэйчүүдийн тамхидалт өндөр байсан бол сүүлийн үед буурсан. Харин эмэгтэйчүүдийн тамхидалт өссөн нь тэдний биологийн насжилтад тодорхой нөлөө үзүүлжээ.
- Эмнэлгийн үйлчилгээ – Өмнөх үеийнхнээс ялгаатай нь бид эмчилгээ, эмийн бүтээгдэхүүнд илүү хялбар хүрдэг. Энэ нь өвчлөлийг эрт оношлох, эмчлэх боломжийг нэмэгдүүлдэг.
- Амьдралын нөхцөл – Хүүхдийн халдварт өвчний тархалт буурч, амьдралын чанар сайжирсан нь биологийн насыг удаашруулдаг чухал хүчин зүйл.
Өмнөх үеийн төрх биднийг төөрөгдүүлдэг үү?
Эрдэмтдийн тайлбар бол бүгдийг тайлбарлаж чадахгүй. Хүмүүсийн гадаад төрхийг бид өөрсдийн урьдач төсөөлөл-тэй холбон хардаг. Өнөөдөр 30 настай байсан эмээгийн зурагт өмссөн цамц нь бидэнд “ахмад насны” дүр төрхийг өгч мэднэ. Үнэндээ тэд тухайн үедээ залуу байсан ч бидний нүд өнөөдрийн загвартай харьцуулан өөрөөр дүгнэдэг.
Дүгнэлт
Өнгөрсөн үеийнхэн яагаад хөгшин харагддаг байв гэдэг нь зөвхөн биологийн хөгшрөлтөөр тайлбарлагдахгүй. Амьдралын хэв маяг, эрүүл мэндийн үйлчилгээ, тамхидалт, хувцас загвар зэрэг олон хүчин зүйл нийлж бидний төсөөллийг бүрдүүлдэг. Тиймээс хуучны зургаа хараад гайхахын оронд тэр үеийн амьдралын онцлогийг санах нь илүү оновчтой биз ээ.
