2019 оны 5-р сарын 15
14 цаг 57 минут

Нийтлэл: Махны үнийг яах вэ?

Өргөн уудам нутаг, нүүдэлчин ахуй, мал аж ахуйгаараа гайхуулдаг Монгол улсад сүүлийн үед махны үнэ "Тэнгэр"-т хадав. Уг нь аймаг бүрт махны үйлдвэр байгуулж "Мах, сүү, түүхий эд нийлүүлэх замаар малчдын орлогыг 2-3 ДАХИН нэмэгдүүлэх зорилт"-ыг намууд 2016 оны өмнөхөн тавьж сонгуульд өрсөлдөж байсан билээ.

Гэвч махны үнэ дийлдэхээ больж бараг 20 000 төгрөг болох зам руугаа шуударч эхэллээ. Манай Улс мал, мах экпортлох асар их нөөц бололцоотой орон. Монгол Улс жилд дунджаар 150.0 гаруй мянган тонн мах экспортлох боломжтой гэсэн тооцоолол бий. Өнгөрсөн оны мал тооллогын урьдчилсан дүнгээр Монгол Улсад 66 сая 463.7 мянган мал тоологдсон байна. Үүнийг хүн амын тоотой харьцуулбал иргэн бүрт 20 гаруй толгой мал ноогдох аж..

Гэтэл яагаад махны үнэ ингэтлээ өсөөд байна вэ?

Асуудал 1. Худалдаачдын болон иргэдийн хэлж буйгаар махны үнэ өсөөд байгаа нь хятад иргэн болон, тэдэнд ажилладаг монголчууд "үнэ цохиж" авч байгаатай холбоотой.

Манай улс Чөлөөт зах зээлийн эдийн засагтай улс. Тухайн барааны үнэ Зах зээлийн эрэлт нийлүүлтээ даган өсөх, буурах ёстой байдаг. Гэтэл Монголчууд бид өөрсдийн зах зээлээ хамгаалах төрийн бодлого үгүй. 2000 оны оны эхэн үед Японы ЗГ хятадаас цагаан будаа экспортлох тогтоол гаргасанаасаа болж огцорч байсан билээ. Энэ нь өөрийн улсдаа "Нүүр бардам" хийж, үйлдвэрлэж чадах зүйлээ гаднаас оруулж ирсэнийг нь Японы фермерүүд эсэргүүцсэний үр дүн байсан юм. Гэтэл бидэнд ийм бодлого дутагдаад байгаа ажээ. Өнгөрсөн жил Нөөцийн маханд зориулж 4000 тонн мах нөөцөлсөн аж. Өмнөх жилүүдэд 10 000 тонныг нөөцлөж, ЗГ-аас үнэ тогтворжуулах хөтөлбөр зарлан махны үйлдвэрүүдтэй гэрээ хийдэг байсан юм байна. Харин сүүлийн нэг жил "Үнэ тогтворжуулах гэрээ"-ний бодлого алдагдсанаас болж ийнхүү махны хомсдолд ороод байгаа ажээ. Мөн махны экспортын бодлого мөн л алдагдаж, ЖДҮ-тэй хийсэн гэрээ нь "Дашийн шог" болжээ.

Асуудал 2. Үндсэн гол бүтээгдэхүүнээ яаж хамгаалах вэ?

Өмнөх сонгуулиар 21 аймагт махны үйлдвэр байгуулан мах, сүү, түүхий эд нийлүүлэх замаар малчдын орлогыг 2-3 ДАХИН нэмэгдүүлэх зорилтыг намууд мөрийн хөтөлбөртэй тусгаж байжээ. Гэвч энэ бүхэн үлгэр болж, ЖДҮ-г хөгжүүлэх зээл нь сайд дарга нарыг баяжуулах зээл болон хувирсан. 
Засгийн газраас бүх аймагт үйлдвэр барих нь уг нь зөв санаа. Гэхдээ бүх зүйлд ЗГ-аас оролцох нь зүйд үл нийцнэ. Тухайн аймагт байрлах махны үйлдврийн тодорхой хэсгийг төр мэдэлдээ авч, малчдад хувь эзэмшүүлвэл 60 сая малтай манай улсад тохирох бодлого юм. Нэгэнт Хөдөө аж ахуйн биржээр малын гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүнээ зохицуулж чадахгүй байгаа учраас нэн яаралтайгаар энэ асуудлыг шийдвэрлэх нь ЗГ-ын хийх ажлын нэг байх ёстой болов уу? Нефтээр баялаг Арабын орнуудад бензин шатахуун маш хямдхан байдаг. Харин малаар баян манай улсад төрийн ганцхан зөв шийдвэр махны хямралыг бүрэн шийдэх боломжтой.

Асуудал 3. Шийдэлд яаж хүрэх вэ?

2016 оны хоёрдугаар сарын 22-нд болсон Засгийн газрын хуралдаанаар “Сайн малчин” хөтөлбөрийг батласан байдаг. “Сайн малчин” хөтөлбөр мал аж ахуйн үйлдвэрлэлд дэвшилтэт технологи тогтмол нэвтрүүлэх, анхан шатны үйлдвэрлэлээс эцсийн хэрэглэгч хүртэлх үе шатны санхүүгийн үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх зорилготой. Хөтөлбөрийн хүрээнд малын үр ашгийг сайжруулах замаар бүтээмж, бүтээгдэхүүний өрсөлдөх чадварыг дээшлүүлж, экспортыг нэмэгдүүлэн малчид, фермер эрхлэгчдийн орлого, амьжиргааг сайжруулахаар төлөвлөжээ. 
1. Махны үйлдвэрийг, Мах нөөцлөх агуулахтай барих
2. Малын гаралтай түүхий эдийг өөрийн хэрэглээнд хангалттай нөөцлөн илүүдэл түүхий эдийг экспортлох
3. Өнөөдөр МАН-аас хийсэн хэвлэлийн хурлын үеэр мэдээлсэн "Итгэлийн зээл"-ийн хууль батлагдвал тэрхүү зээлийг жинхэнэ үйлдвэрлэгчдэд олгох
4. Малын вакцины Үйлдвэрийг нэн яаралтай байгуулах
5. Аймаг бүрт байгуулагдсан Махны үйлдвэрүүдийг нэгдсэн сүлжээнд оруулах, 
6. Махны экспортлох хэмжээг тогтоон, малын халдварт өвчнийг хязгаарлан хоёр хөршдөө болон гуравдагч зах зээлд нийлүүлэх зэрэг арга хэмжээнүүдийг шат дараалан авах хэрэгтэй.
Ч.Амартүвшин

36
Анхааруулга:
Монгол Улсын Их Хурлын 2020 оны сонгуулийн санал хураалт дуусах хүртэл ZALUUCOM.MN сайтын сэтгэгдэл бичих талбарыг түр хаасан тул хүлцэл өчье.
ZALUUCOM.MN сайтын редекц Утас: 99077812

Шинэ мэдээ

2020 Бондгортой сонгууль 1 Би үнэн шудрага зөв төрд хамгийн хэрэгтэй гэсэн 5 н хүнээ өөрийн биеэр очиж дэмжин цахим хуудсаараа суртчилна тэгэхгүй бол луйварчид чинь энхийн цагаан тагтаа гээд өөрсдийгөө сэвж байна тэмцнээ8 цаг 48 минутын өмнөУвсчууд өр биш өв үлдээхийн төлөө ажиллаж байгаа У.Хүрэлсүхийг багаар нь дэмжинэ9 цаг 32 минутын өмнөБаянголчууд эхлүүлсэн ажлуудын үр дүнг нь үзэхийн тулд МАН-тай хүчээ нэгтгэнэ гэв9 цаг 35 минутын өмнөМАН Баян-Өлгийд амлалтаа биелүүлсэн, дахиад ч биелүүлнэ9 цаг 39 минутын өмнөСингапурт бага насны хүүхдүүдэд нүүрийн хаалт, гар ариутгагч бодис олгоно6 сар 6. 14:30Цагаан хоолны ЭРҮҮЛЖҮҮЛЭХ ач тус6 сар 6. 14:20Дэйв Воусэн: Австрали, Монголын харилцаанд түүхэн үйл явдал болов6 сар 6. 14:10ӨНӨӨДӨР ИХ ЧИНГИС ХААНЫ МЭНДЭЛСЭН ЗУНЫ ТЭРГҮҮН САРЫН 16-НЫ “УЛААН ТЭРГЭЛ” ӨДӨР БОЛОЙ6 сар 6. 14:00Д.Дамдинжав: Энэ хоёр залууд итгэл хүлээлгээрэй гэж захиж хэлье6 сар 6. 13:58“СЕХ-ноос айж байна”6 сар 6. 13:53Болсонару АНУ-ын араас Бразилыг ДЭМБ-аас гаргана гэж сүрдүүлэв6 сар 6. 13:50Умард Солонгосын зүгээс Солонгос хоорондын харилцааны албыг хаана гэв6 сар 6. 13:40Өвөрхангайд АН найман жилийн өмнөх технологиор луйвар хийхээр санаархав уу?6 сар 6. 13:33АНУ-ын хөрөнгийн биржүүд хурдацтай сэргэж байна6 сар 6. 13:30Энэ сарын 8, 10-нд тусгай үүргийн нислэгээр ирэх иргэд нэг сая төгрөгийг тушаах ёстой6 сар 6. 13:20“The HU” хамтлагийн оролцох байсан рок хөгжмийн фестивалийн тов гарчээ6 сар 6. 13:10АНУ-ЫН ДӨРВӨН ЭКС ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ФЛОЙДЫН ҮХЛИЙН ТАЛААР БАЙР СУУРИА ИЛЭРХИЙЛЛЭЭ6 сар 6. 13:00ДЭМБ амны хаалт заавал зүүх журам нэвтрүүлэхийг зөвлөж байна6 сар 6. 12:50ОХУ Орос хэлний өдрийг тэмдэглэж байна6 сар 6. 12:40Т.Ганболд: Дархан хот төлөвлөлт зохион байгуулалтын хувьд Улаанбаатар шиг эвдрээгүй байгаа тул боломж байна6 сар 6. 12:33“G20”-ийн орнууд коронавирустэй тэмцэхэд 21 тэрбум гаруй ам.доллар гаргана6 сар 6. 12:30Танилц: Баянголд нэр дэвшиж буй Хассуурийн Ганхуягийн ХОМ6 сар 6. 12:29Ухань хотын оршин суугчид Бээжин рүү зорчих боломжтой болжээ6 сар 6. 12:201261 онд Хубилай Сэцэн хааны байгуулсан Монгол отчийн сургуулийн эд зүйлс олджээ6 сар 6. 12:10Бүлэглэл чинь сүрэглэл болчихлоо, толгойлогч оо...6 сар 6. 12:00Сургууль, цэцэрлэгийн үйл ажиллагааг хоёр ээлжинд шилжүүлсэнд Багануурын багш нар талархаж байна6 сар 6. 11:57Х.Булгантуяа: Иргэд тог цахилгаан, хогны талаар олон жил ярьж байгаадаа бухимдаж байна6 сар 6. 11:51Боловсрол, мэргэжил шаардагдахгүй ажлын байрууд хомсдож эхэллээ6 сар 6. 11:48"Челси" Чилуэллийг авахаар идэвхтэй хөөцөлдөж байна6 сар 6. 11:35ХӨСҮТ: 2 хүнээс коронавирус илэрч, батлагдсан тохиолдол 193 боллоо6 сар 6. 11:25
© 2008 - 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.