2020 оны 4-р сарын 27
8 цаг 00 минут

Ж.Эрхэмбаатар: Салхи залуучууд руу эргэснийг мэдэрч байна, ийм үед чадвартай залуус зоригтой гарч ирээд дуугараасай 

Үндэсний тэргүүлэгч сайт www.zaluucom.mn энэ удаагийн “VIP Ярилцлага” буландаа “Эрхэм энд Беркли” хуулийн фирмийн партнер, хуульч Ж.Эрхэмбаатарыг урьж, ярилцлаа.

Хамгийн сүүлд "Тунгалаг тамир" романыг дахиж уншлаа 

-Таны фэйсбүүк хуудсыг сонирхож үзлээ. Номонд их дуртай хүн юм байна гэж бодсон. “Танайд хоноё” нэвтрүүлэгт оролцсоныг чинь үзсэн, гэртээ том номын сантай юм билээ. Ном цуглуулдаг уу. Бас уншдаг байх?

-Номонд үнэхээр дуртай. Ном бол ертөнцийг харах цонх гэж зүгээр нэг хэлчихээгүй. Номоос маш ихийг сурна, олон өнгө, уур амьсгалыг мэдэрнэ. Түүнээс гадна, хуульчид чинь өөрсдөө үйлдвэрлэгчид. Туршлагаараа, уншиж судалснаараа боловсруулалт, дүгнэлт хийгээд, хэргийн гарц, шийдлүүдийг олж танина. Үйлдвэрлэлд тоног төхөөрөмж, сэлбэг хэрэгсэл, машинд шатахуун хэрэгтэй байдаг шиг хуульчийн энергийн эх үүсвэр нь ном.  Байнга л тархи толгойгоо цэнэглэж, ном уншиж байхгүй бол болохгүй. Тэгэхгүй бол бидний тоног төхөөрөмж зэвэрнэ шүү дээ.

-Голдуу хуулийн ном л уншдаг юм уу?

-Сүүлийн үед мэргэжлийн чиглэлийн ном, хэргийн материалаасаа хэтэрч чадахгүй байна. Нэлээд ачаалалтай байдаг. Хааяа тархины дасгал хийх зорилгоор уран зохиолын ном, тэр дундаа богино өгүүллэг унших дуртай.

-Уран зохиолын ном тархи амраах дасгал болдог. Фэйсбүүктээ оруулсан зурагнаас чинь харахад, алдартай зохиолчдын номууд байсан. Хэн гэдэг зохиолчийн номыг сонирхож уншдаг вэ. Хамгийн сүүлд ямар уран зохиолын ном уншссан бэ?

-Тэр, энэ зохиолч гэж сонирхоод, дагнаж уншдаггүй. Би өөрийгөө нэг талаараа их муу уншигч гэж боддог. Номоос өөр ертөнц, өөр хүнийг олж харахыг хүсдэг. Богино өгүүллэгт янз бүрийн амьдралтай, зөрчилтэй дүрүүд гардаг даа. Хамгийн сүүлд “Тунгалаг тамир” романыг дахиж нэг барьж авч уншсан. Унших болгондоо шинэ зүйлийг харж, нээж байдаг. Үнэхээр гайхалтай роман.  Би унших болгондоо аль нэг дүрийг нь илүү онцолж, ажигладаг. Итгэлт баян, Бат, Галсан, Төмөр гээд л. Хамгийн сүүлд уншихдаа Төмөрийн дүрийг илүү анхаарч, барьж уншсан.

-Төмөрийн дүрийг барьж уншсан шалтгаан нь юу вэ. Юу олж авав. Ном уншаад дуусахад нэг ухаарал авдаг даа?

-Дэндүү хуульч хандлага байж магадгүй шүү. Төмөр гэдэг бол одоогийн цаг үед болохгүй хүн болж харагдаад байна. Хулгайч байх гээд байна. Хүний эд зүйлийг нууцаар, хууль бусаар авч байгаа юм чинь хулгайч л болж таарах гээд байна шүү дээ. Яагаад ийм зөрчилдөөнтэй байтал тэр дүр товойж гарч ирээд, хүмүүсийн хайр хүндэтгэлийг төрүүлэв. Үүнийг л харж уншсан. Төмөрийн үйл хэрэг тэмцлийн нэг хэлбэр. Тухайн үедээ л өөрийнхөө чадахаар л тэмцээд байна. Төмөрт хүч тэнхээ, бяр чадал байсан учраас түүгээрээ тэмцээд, тухайн үеийн мөлжигч ангийн мал хуйг аваад, тусламж хэрэгтэй буюу нийгмийн халамж хэрэгтэй хэсэгт өгч байгаа юм. Нэг талаараа халамжийн үйлчилгээ үзүүлээд байна. Энэ бол том дүрээр нь харах өнцөг.

Бүр нарийвчлаад уншвал тэр дүр болох болохгүй зүйлийг хийж байгаа юм. Нэгдүгээрт, ахынхаа морийг хулгайлдаг. Үүнээс үүдэлтэй ахынх нь амьдрал, хувь заяа орвонгоороо эргэж байна. Хоёрдугаарт, Хонгорыг “Эр хүн эр хүндээ хайртай” гэж байгаад өөрийнхөө зам руу оруулчихаж байгаа юм. Гуравдугаарт, Галсангийн эхнэрийг нь аваад суучихдаг. Энэ бол сөрөг үйлдэл байхгүй юу. Дөрөвдүгээрт, Түгжил хулгай хийхэд хариуцлага хүлээлгэх ёстой байтал суллаж явуулсаар байгаад цааш цаашдын сөрөг үр дагаварт хүргэж байгаа юм. Энэ мэтчилэн түүний шийдвэр нь бусад хүний амьдралд сөрөг тусаад байна. Үүнийг бид “Хулгай хар мөртэй” гэдэг юм. Гэтэл тэр хүн уншигчдад эерэгээр л харагдаад байгаа юм. Энэ романых нь гайхалтай чанар байна уу. Эсвэл нийгэм, цаг үе болгонд хүнийг янз бүрээр хардаг өнцөг байна уу. Энэ зөрчилдөөнд илүү төвлөрч уншихад сонирхолтой юм билээ.

-Яг л хуульч хүний нүдээр харж уншиж. Мэргэжлийн өвчин гэдэг нь юм биш үү.  Уран зохиол сонирхогчид энэ номыг илүү уран сайхны талаас нь харж, уншдаг байх?

-15 жил хууль хөөгөөд явчихаар бүх зүйлийг нь тэр өнцөг рүү оруулдаг болчихдог юм байна.  Хүн нь өөрөө эвдэрч байна гэсэн үг, задарч чадахгүй. Гэхдээ маш их сөрөг талтай, зөрчилдөөнтэй дүр уншихад эерэг болж харагдаад байгаа нь надад сонирхолтой санагддаг. Тиймдээ ч Төмөрийн дүрийг барьж уншсан юм.

Эхнэр минь "Щелкунчик" бүжгэн жүжигт тоглосон нь бидний амьдралын хамгийн гайхалтай мөч 

-Фэйсбүүк хуудсыг чинь харахад, үлгэр жишээ эр хүн, эхнэртээ бүх хайраа зориулдаг хүн шиг санагдсан. Монголд ийм эр хүн олон байгаасай гэж бодогдохоор. Гэр бүлийн харилцаа маш гоё харагдсан?

-“Эхнэрээ зөв сонго. Бусдыг  нь эхнэр чинь сонгочихно” гэдэг үг байдаг даа. Эхнэрээ зөв сонгочихсон байхад бүх зүйл болно. Тэр хүний чиний өмнөөс сонголт хийх гээд байна шүү дээ. Тиймээс эелдэг, маш сайхан харилцахгүй бол болохгүй шүү дээ. За наргиан шүү. Хайр сэтгэл байгаа юм чинь халуун, дулаан уур амьсгал байлгүй яахав. Ийм гэр бүл олон байгаа байх. 

-“Танайд хоноё” нэвтрүүлгийг үзэхэд, эхнэрийн чинь мөрөөдөл бүжигчин болох гэж байсан. Сүүлд фэйсбүүк хуудастаа бүжиглэх гэж байгаа бололтой зураг оруулсан байна билээ. Мөрөөдлөө биелүүлсэн байх нь уу. Эхнэрийнхээ мөрөөдлийг биелүүлэхийн төлөө хамт зүтгэж, хичээсэн байх?

-Манай эхнэр ДБЭТ-ын тайзан дээр гарчихсан. “Щелкунчик” гэдэг аугаа том бүжгэн жүжигт жижиг дүрд тоглож, тайзан дээр гарсан. Энэ бол бидний амьдралын хамгийн гайхалтай мөч байсан. Өнгөрсөн жил мөрөөдлөө биелүүлсэн. П.Алтанхуяг гавьяат жил бүрийн шинэ жилээр тоглолт хийдэг. Тэр тоглолтод нь багтаж чадсан. Эхнэрийн минь олон жилийн мөрөөдөл энэ байсан. Мөрөөдлөө биелүүлэхийн төлөө олон жил зүтгэсэн. Зүтгэлийнх нь шагнал байх. Бид хоёр байнга балет үзэхийг хичээдэг. Балет үзэж байгаад “Тэр олон бүжигчдийн хамгийн захад нь ч хамаагүй зогсоод, тайзан дээр л гарчих юмсан” гэж ярьдаг байсан юм. Түүнийгээ биелүүлсэн. Мэдээж гол дүрд тоглоогүй ч гэсэн маш гоё дүр бүжиглэсэн. Хөөрхөн хэдэн ишиг, хурга хариулдаг хоньчин бүсгүйн дүрд тоглосон юм. Тэр том тайзан дээр олон мундаг бүжигчид, жүжигчидтэй хамт гарна гэдэг амаргүй байсан. Гэхдээ л эхнэр маань чадсан.  Хонинд хөөрхөн хүүхдүүд бүжиглэдэг юм. Тэр том балетыг чимэж байгаа хэсэг байхгүй юу. Тэр хэсэгт хоньчноор нь тоглож, бүжиглэсэн дээ.

-Эхнэр чинь балет сонирхдог учраас үздэг үү. Эсвэл та өөрөө сонгодог урлагт дурлагсдын нэг үү?

-Сонгодог урлаг гэдэг хүн төрөлхтний гайхалтай бүтээл шүү дээ. Тэр сод, гайхалтай, уран яруу, хурц хэсгүүдийг мэдэрнэ гэдэг гайхалтай. Бухимдлаа тайлах, гайхамшгийг мэдрэх, энэ амьдралд сайн сайхан зүйл олон бийг олж харах боломж олгодог. Тэр утгаараа балет үздэг. Манай эхнэр үнэхээр дуртай. Эхлээд эхнэрээ дагаад үздэг байсан, сүүлдээ өөрөө дурласан.

-Гадаадын цөөнгүй оронд очсон байх. Сонгодог урлаг сонирхогчид гадаадын том том театруудад орж, дуурь, балет үзэх сонирхолтой байдаг юм билээ. Аль нэг орны том театрт орж, дуурь үзэж байв уу?

-Тийм мөрөөдөлтэй. Мөрөөдөл хэвээр нь нэлээд байлгая гэж боддог. Мөрөөдөлтэй байхаар түүндээ тэмүүлээд, гоё мэдрэмж авна. Тиймээс мөрөөдөл чигээр нь байлгах хүсэлтэй. Одоохондоо мөрөөдлөө биелүүлж чадаагүй л байна.

15 минутын зөвлөгөө өгч, бусдад туслах чадварыг олохын тулд би 20 жил суралцсан 

-Намтрыг чинь уншихад, “Монрос Консалтинг” гэдэг хуулийн фирмийг байгуулаад, ажиллаж байсан юм билээ.  Одоо бол “Эрхэм энд Беркли” хуулийн фирмийн партнер, хуульч. Хуулийн фирмийнхээ нэрийг сольчихсон юм уу. Эсвэл хоёр өөр хуулийн фирм юм уу?

-Би хуульчаар 15 дахь жилдээ ажиллаж байна. Хуульч ганцаараа, эсвэл бусадтай нэгдээд ажиллаж болно. Тухайн үед Орос хамтрагч Дмитрий Борисович, Америк хуульч Арон Шнайдер нартай хамтарч, “Монрос Консалтинг” гэдэг компанийг байгуулж байсан. Бид ихэвчлэн Оросын хөрөнгө оруулалттай компанитай, Оросуудтай хамтарч ажилладаг байсан учраас анхнаасаа нэрээ ч гэсэн “Монрос” гэж өгсөн. Монгол, Оросын хамтарсан гэдгийг харуулсан хэрэг. Харин 2017 онд АНУ-ын Калифорни мужийн Беркли Их сургуулийг Хуулийн ухааны магистраар суралцаж төгсөж ирээд, тусдаа бие даагаад ажиллая гэж шийдсэн. Ингээд “Эрхэм энд Беркли” хуулийн фирмийг байгуулаад, ажиллаж байна. Энэ фирмийн эзэмшигч нь эхнэр бид хоёр. Гэр бүлийн жижигхэн бизнес. “Эрхэм энд Беркли” гэхээр хүмүүс өөрийнхөө болон сургуулийнхаа нэрийг оруулсан юм байна гэж ойлгоод байдаг. Тийм биш. Эрхэм гэдэг нь манай том хүүгийн нэр. Эрхэмбилэг гэдэг юм.  Манай баг хүү намайг АНУ-д суралцаж байхад Беркли хотод төрсөн. Дундын нэр нь Беркли. Эрхэмбаатаны Беркли Эрдэмбилэг гэсэн нэртэй байхгүй юу.  Үндсэндээ миний хоёр хүүгийн нэр юм. Цаашдаа өвлүүлнэ гэж бодоод байна.

-Үйлдвэрлэл эрхэлж байгаа хүмүүстэй жишвэл ЖДҮ гэж ойлгож болох нь байна, тийм үү. Хэчнээн хүнийг ажлын байраар хангаад байна вэ?

-Борлуулалтын хэмжээгээрээ ч, ажилчдын тоогоор ч тэр жижгээсээ жаахан дээшилчих гээд л чадахгүй гацчихсан байдалтай л байна. 10 ажилтантай. Бид хоёртой нийлээд 12 хүн ажиллаж байна даа. 

-Коронавирустэй холбоотойгоор аж ахуйн нэгжүүдийн үйл ажиллагаа хямарч эхэллээ. Хуулийн фирм, хуульчдын ажил хямарч байна уу?

-Амаргүй байна. Бүх бизнесүүд зогсчихсон, саарчихсан. Ийм үед байгаа мөнгөөрөө гол гол зардлуудаа санхүүжүүлж байгаа. Түүнээс биш шүүхийн зардалд зарцуулаад явахад хэцүү байна. 2008, 2013 онд эдийн засаг хямрахад,  одоо коронавирусийн үед ч гэсэн нэгэн ижил зүйл ажиглагдаж байна.  Юу гэхээр, эрүүгийн хэрэг бага зэрэг өсөж байгаа. Эдийн засаг хямрахаар хүмүүс бухимдана, архи дарс ууна. Мөн өглөг, авлагаа авах гэнэ, нөгөөдөх нь өгч чадахгүй. Тиймээс арай хурц хэлбэрээр асуудлаа шийдэх гэж оролддог ч байж магадгүй.  Энэ мэт хүчин зүйлээс үүдээд гэмт хэргийн гаралт нэмэгдээд байна.

-Танай хуулийн фирмийг үнэтэй хууль зүйн зөвлөгөө өгдөг юм байна гэж анзаарлаа.  Мөн та хэр үнэлгээ өндөртэй өмгөөлөгч вэ?

-Бүх хүмүүсийн толгойнд тийм бодол ордог юм шиг байгаа юм. Нэр хүндтэй хуульчид үнэтэй зөвлөгөө өгдөг, өмгөөлдөг гэж. Яагаад үнэтэй байдаг вэ гэдгийг тайлбарлая. Хоёр хүчин зүйл байгаа. Нэгдүгээрт, би өөрт чинь тулгарсан хууль зүйн эрсдэлийг 15 минут ярилцаад, шийдэл гарцыг нь олоод өгч болно. 15-хан минут ярилцахад шийдчихлээ. Тэгэхээр хүмүүс боддог байх, “15-хан минут болсон шүү дээ, ярьж шальсангүй” гэдэг ч юм уу. Гэтэл би 15 минутын зөвлөгөө өгөхийн тулд сүүлийн 20 жил сурсан. 15 жил ажиллаж, дадлага туршлага хуримтлуулсан байна. Монголд төдийгүй  АНУ, Германд суралцсан. Тийм учраас үнэтэй байдаг. Энд чинь өртөг зардал, цаг хугацаа гээд бүх зүйл шингэдэг.

Хоёрдугаарт, зөвлөгөө авах гээд орж ирж байгаа хүний эрх чөлөө, эд хөрөнгө нь эрсдэлд орчихсон байдаг. Эд хөрөнгө нь эрсдэлд орчихсон байвал зээл, хөрөнгө оруулалт, компанийн гэрээндээ ийм ийм нөхцлүүдийг тусгаж, өөрийн эрх ашгаараа хамгаалаарай гэж хэлэхэд 15 минут хангалттай байх тохиолдол. Харин миний зөвлөснөөр гэрээнд тусгасан нөхцөл нь ирээдүйд тэр хүнийг тэрбумын эрсдэлээс хамгаалдаг. Үр дагавар нь ийм байдлаар очдог учраас үнэтэй байдаг байхгүй юу. Хэдийгээр 15, 20 минут уулзаад салж байгаа юм шиг боловч ийм хэмжээний мэдлэг, чадварыг олж авахын тулд олон жил суралцсан шүү дээ. Нөгөө талаараа бид өндөр, эсвэл бага үнэтэй гэрээ байгуулсан ч гэсэн яг л адилхан стандартаар үйлчилгээ үзүүлдэг. Бага мөнгө өгсөн хүний асуудалд анхаарахгүй, хөөцөлдөхгүй хаях. Өндөр үнэ төлсөн хүний асуудалд илүү анхаарна гэж байхгүй.

Нийгэмд олон л өнгө төрх байна. Төлбөрийн чадвартай хэсэг байна, чадваргүй нь ч бий. Эрхээ хамгаалж чадахгүй ч хэсэг байгаа. Наад зах нь бид хуульчийн мэргэжлийн хариуцлагын дүрмээрээ жилд хоёроос доошгүй хүнд үнэ төлбөргүй хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх үүрэгтэй. Энэ хэрээрээ бид туслалцаа дэмжлэг хэрэгтэй байгаа нийгмийн эмзэг хэсэгт өөрсдөө зардал мөнгөө гаргаад, цагаа зарцуулаад, зөвлөгөө өгч, тусламж үзүүлээд явдаг.  Түүнээс гадна, найз нөхдүүд утасдаад туслаач гэнэ. Зарим фэйсбүүкээр хандаж, юм асууна. Тэр бүрт нь зөвлөгөө өгөөд л ажиллаж байна. Зүйрлэвэл, хүнсний дэлгүүр ажиллуулдаг найз руугаа утасдаад, талх явуулчих гэдэггүй биз дээ. Гэтэл зөвлөгөөг бол утсаар ч хамаагүй өгдөг. Давуу тал юм шиг мөртлөө заримдаа сул тал болоод л ажиллаж байна даа.

-Нийгмийн хариуцлагыг хангалттай үүрэлцэж яваа гэж ойлгож болох нь байна шүү дээ?

-Ер нь үүрэлцэх ёстой. Яагаад гэвэл хуульчид тангараг өргөдөг. Зүйрлүүлж ярьдаг даа, хуульч бол нийгмийн эмч гэж. Эмчлэх ёстой, эмчилгээ шаардлагатай хэсэгтээ үйлчилнэ. Нийгэмд өрнөж байгаа нийтийн эрх ашгийг хөндсөн, зөрчсөн, давалгаалж байгаа асуудал үүсэхэд олон нийт янз бүрээр л хүлээж авч, үнэлдэг. Гэтэл хуульчид нь хууль зүйн хувьд энэ асуудлын цаана юу байгааг хэлж, ярьж явахгүй бол болохгүй юм байна. Бид нэгэнт олуулаа амьдарч байгаа. Тэгэхээд ингэж амьдраарай гээд харилцаагаа хуульд оруулаад биччихсэн. Хуулиа баримталж байж л олон нийт тэнцвэртэй, тэгш, тайван амьдрах ёстой. Гэтэл хуулиа мэдэхгүй, хууль бус үйлдлүүд нь давамгайлаад, түүнийг нь хүмүүс зөв гээд зүтгэчихээр тогтворгүй байдал үүсэж байгаа юм. Тэгээд л “Энэ алуурчин, ийм хүнийг шийтгэ, хорь, алж устга, хороо” гээд л уриалга гаргаж байна. Цаазаар авах ял байх ёстой, химийн тариа хийчихье ч гэдэг юм уу.

Энэ нь яагаад болох юм, болохгүй юм бэ гэдэг зааг хуульд байх ёстой юм. Энэ заагийг нь тэнцвэртэй хийж өгөхгүй бол нийгэмд тогтворгүй байдал үүснэ. Шүүмжлэлтэй маш олон асуудал үүсэж байхад хуулийн хувьд ийм учиртай гэдгийг адаглаад л хэлэх ёстой. Үүгээрээ л нийгэмд өвчин гэж байгаа бол эмчлэх ёстой гэсэн үг.  Нөгөө талаараа бид тангараг өргөдөг. Тангаргын үг, үсгээ харсан ч гэсэн олон нийтэд үйлчлэх үүрэгтэй.

Өмгөөлөгч чөтгөр, шулам шиг хүнийг буруугүй болгохоор зүтгэдэг гэж зарим нь төсөөлдөг байх, би тийм ажил хийдэггүй 

-Та сая ярианыхаа дундуур цухас дурьдлаа, цаазар авах ял, химийн тариа хийх ёстой гэсэн үзэл бодолтой хүмүүс байгаа талаар. Бага насны охидыг хүчирхийлсэн гэмт хэрэгтний шийтгэлийг нэмэгдүүлье.Тэгвэл энэ төрлийн гэмт хэрэг багасаж магадгүй гэж хүмүүс ойлгоод, яриад байх шиг байна. Үнэхээр химийн тариа хийгээд, эсвэл цаазаар авдаг болчихвол энэ хэргийн гаралт багасах уу. Олон улсад тийм жишиг байдаг уу?

-Олон улсад гэлтгүй Монголын тохиолдлыг л аваад үзье. Монголд цаазаар авдаг байсан уу, байсан. Бага насны хүүхдийг хүчирхийлсэн тохиолдолд цаазаар авдаг байсан юм. Цаазаар авах ялтай байх үед үйлдэгдэж байсан гэмт хэргийн тоо цаазын ялгүй болсон өнөө үед буурсан. Яагаад хүмүүс энэ асуудлыг түлхүү хөндөж яриад байна гэхээр, мэдээлэл солилцоо маш хурдтай болчихлоо. Энэ хэрээр олон нийтийн анхаарлыг татаад байна. Статистик тоо харахаар, гэмт хэрэг буурсан. Хүмүүсийн яриад байгаа логикоор бодвол цаазаар авах ял байхгүй болчихсон юм чинь энэ төрлийн гэмт хэрэг нэмэгдэх ёстой биз дээ. Нэмэгдээгүй байна шүү дээ.

Гэмт хэрэг гэдэг шалтгаан нөхцөлтэй. Монголд үйлдэгдэж байгаа гэмт хэргийн төрлүүдийг аваад үзэхээр, хулгай, дээрэм, залилан давамгайлж байна. Мөн төслийн хэрэг бий. Хүчирхийлэл, бэлгийн эрх чөлөөний эсрэг гэмт хэрэг харьцангуй бага. Хамгийн их үйлдэгдэж байгаа гэмт хэрэгт анализ хийгээд үзэхээр, шалтгаан нөхцөл нь маш ойлгомжтой. Нэгдүгээрт, ядуурал, хоёрдугаарт архидалт. Нийт гэмт хэргийн 80 орчим хувийг согтуу хүмүүс үйлдэж байна. Улаанбаатар хотод гарсан гэмт хэргийг газрын зураг дээр тавиад харахад, 80 орчим хувь нь гэр хороололд. Гэр хороололд камер, гэрэлтүүлэг байхгүй. Нийгмийн ядуувтар хэсэг нь тэнд амьдарч байна. Хараа хяналт байхгүй, төрийн үйлчилгээ, цагдаагийн эргүүл, хамгаалалт хүртээмжтэй биш. Дээр нь архидалт нэмэгдэнэ. Энэ хүчин зүйлийг л бид шийдвэрлэх ёстой. Тэгж байж гэмт хэргийн гаралт буурна.

Эрүүгийн хуулийн ялын бодлогод хэн нэгнээс өс хонзон авах зорилго ерөөсөө байдаггүй. Хэн нэгний амь насыг хохироосон бол хэрэг үйлдсэн хүнийг алж байж өс хонзон тайлагдана гэж бодъё л доо. Гэтэл өс хонзон тайлах зорилго Эрүүгийн хуульд байхгүй.  Гэсгээл цээрлэл хүлээх ёстой. Гэхдээ гэсгээл цээрлэл нь хүмүүнлэг, хийсэн үйлдэлд нь тохирсон, урьдчилан сэргийлэх чиг үүрэгтэй байдаг. Гэтэл зарим хүмүүст шоронд сууж байгаа нь гэсгээл биш болчихсон байна. Зарим нэг нь тэнд хоолтой байгаа нь сайн байна гэж бодох жишээний. Тиймээс бид ялын бодлогодоо зөв тэнцлийг л олж оруулж, хадгалах ёстой.

-Хуульч хүн мэргэжлийн сэтгэлзүйчийн хэмжээнд ажилладаг болов уу гэж боддог. Бусдад зөвлөгөө өгдөг, чиглүүлдэг. 15 жил хуульчаар ажиллахаар сэтгэлзүйчийн хэмжээнд хүрч байгаа байх?

-Хүрч байгаа эсэхийг сайн мэдэхгүй байна. Яг баривчлагдаад, цагдан хоригдсон үйлчлүүлэгчтэйгээ уулзаад, цаг ярилцлаа гэж бодъё. Уулзсан хугацааны 90 хувьд нь тэр хүнийг тайвшруулах, айдсыг нь гэтэлгэх, давах талаас нь зөвлөх маягаар л ажиллана. Тэр хүн чинь ирээдүйнхээ талаар асар муу муухайг төсөөлчихсөн байгаа шүү дээ. Шоронд  ороод, амьдрал ахуй, нэр төр гээд бүх юм байхгүй болчихлоо гээд. Тэр бухимдлаас нь чөлөөлөх, төсөөллийг нь эерэг болгох гээд ярина, ажлын шаардлага гарна. Энэ утгаараа бид чинь яах аргагүй сэтгэлзүйч шиг л ажиллах болдог. Үйлчлүүлэгчийнхээ зовлон, жаргалыг нь мэдэрч байж зөвлөгөө өгөхгүй бол ойлголцохгүй шүү дээ. Үйлчилгээний чанараа сайжруулъя гэвэл энэ чиглэлээр ойлголттой болж, ур чадвараа дээшлүүлэх шаардлагатай болж байна.

Нөгөө талаар нийгэмд болж байгаа үйл явцыг харж, судалж байдаг, адаглаад л гэмт хэргийн гаралт, нөхцөл байдалтай холбоотой судалгаа хийдэг учраас социалогич байх шаардлагатай. Адаглаад л судалгааны арга зүйг өөртөө эзэмшсэн байх ёстой. Сургалтын программд ч энэ төрлийн хичээлүүд багтдаг л даа.

-Өмгөөлөгч хийхэд янз бүрийн зүйл тохиолддог болов уу. Буруутай нь тодорхой хүнийг ч өмгөөлөх тохиолдлууд байдаг байх. Буруутайг нь мэдээд байгаа мөртлөө хүн өмгөөлөх ямар вэ?

-Хүнийг өмгөөлнө гэдэг чинь буруутайг нь буруугүй болгох гэж байгаа хэрэг биш шүү дээ. Хүн болгон тодорхой хэмжээний буруутай, учир холбогдолтой байдаг. Бид тэр хүмүүст хууль зүйн туслалцаа үзүүлж ажиллахдаа “Бурууг чинь зөв болгоно” гэдэггүй. Буруу байна. Хууль зөрчсөн, гэмт хэрэг хийчихэж. Харин тэр гэмт хэрэгт тохирсон, хуульд нийцсэн ял шийтгэлийг, зүйлчлэлийг, хүндрүүлэх, хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлын дэнсийг олохын төлөө ажилладаг. Зарим хүний төсөөллөөр өмгөөлөгч чөтгөр, шулам шиг хүнийг буруугүй болгох гэж зүтгэдэг гээд ойлгочихсон. Бид тийм ажил хийдэггүй.

-Та миний асуултыг жаахан буруугаар ойлгочихлоо. Би хувь хүний сэтгэл зүй талаас нь асуугаад байгаа юм. Хэр зөрчилддөг вэ?

-Маш хурц хурц хэргүүдэд ороход тэр хэрээрээ сэтгэл санааны хүнд цохилтод орно. Тэр дундаа хамгийн хэцүү нь үйлчлүүлэгчтэйгээ зөрчилдөх. Би өөрөө тэр хүнийг үзэн ядаад байвал өмгөөлж чадахгүй. Тэр тохиолдолд шууд татгалзах ёстой. Дотор сэтгэлд зөрчил үүсвэл өмгөөлж чадахгүй. Харин нэгэнт хэрэгтэй нь танилцаж, ярилцаж байгаад, хууль зүйн туслалцаа үзүүлнэ, гэрээ байгуулаад ажиллана гээд шийдчихсэн бол Ж.Эрхэмбаатар гэдэг хувь хүнийг хойш нь тавина. Ж.Эрхэмбаатар гэдэг өмгөөлөгчийн хувьд заавал ажиллах ёстой. Шантрах эрх байхгүй, эцэст нь хүртэл ажиллана. Зөрчилдөөнийг орхих хэрэгтэй болно.

-Өмгөөлөгч хүн маш их нууцыг өөртөө тээж явах болдог. Их зүйлийг бусдаас нууж явна гэдэг хэцүү. Багтармаар болдог уу. Эхнэртээ ярьж хөнгөрдөг үү, эсвэл сурчихсан байдаг юм уу?

-Мартчихдаг юм. Мартаад сурчихдаг. Эхлээд мартахгүй, бухимдана, зүрх өвдөнө, санаа алдана. Яваандаа мартчихдаг. 

Би өөрийгөө сонгуулийн зардлаа олох чадвартай гэж харж байгаа 

-Таныг 2020 оны сонгуульд өрсөлдөх юм байна гэж ойлгоод байгаа. Бэлтгэлээ базааж байна уу?

-Бэлтгэж л байна. Тодорхой хэмжээнд судалгаатай хөдлөх ёстой. Судалгаа хийгээд үзлээ. Судалгааны дүн харьцангуй гайгүй байна. УИХ-ын Сонгуулийн тухай хуулийн ажлын хэсэгт орж ажилласан. Манай сонгуулийн хууль залуучуудад нэлээд халтай, ярвигтай болсон. Сонгуулийн тогтолцоо нь өрсөлдөөнд ямар нөлөөлөл үзүүлж   байна гэдгийг харсан. Олонд танигдчихсан хүмүүст давуу талтай, одоогийн УИХ-ын гишүүд ч гэдэг юм уу. Шинэ залуу, өөрийгөө таниулах гэж байгаа хүмүүст боломж нь хаагдмал, хязгаарлагдмал хууль болсон. Одоо яахав, нэгэнт ийм хууль баталчихсан юм чинь тоглоомын дүрмийг дагаад өрсөлдөж үзэхээр хичээгээд л ажиллаж байна.

-Таныг МАН-аас өрсөлдөнө гэсэн таамаг их гарсан. Хүмүүс ч тэгж ойлгож байсан байх. Гэтэл бие дааж өрсөлдөх сураг гараад байна. Яагаад намд орсонгүй вэ?

-Би одоогоор намын гишүүн биш. Бие дааж өрсөлдөх шийдвэрийг нэлээд эрт гарна. Би МАН-ынхантай хамтарч ажилладаг. Миний таньж мэддэг, нөхөрлөдөг зөндөө л залуучууд, ах, эгч нар байгаа. Төрийн зүтгэлтнүүд ч бий. Тэр хүмүүс намайг намд ор гэдэг зөвлөгөөг өгөхгүй биш өгч байсан. Би ч МАН-ыг нам гэдэг институтынхаа хувьд арай илүү хөгжсөн, хэлбэр дүрсээ олчихсон гэж харж байгаа. Гэхдээ залуучууд намд орно гэдэг амаргүй юм байна. Намд орох, нэвтрэх хаалга цөөхөн. Тэр нь маш их бэрхшээл саадтай.  Хүч энерги шаарддаг юм байна. Тэр надад жаахан хэцүү санагдсан. Ингэж хүч энергиэ зарцуулж, үрэн таран хийж байснаас өөрөө өөртөө эзэн болоод л явж байя.

Бие дааж өрсөлдөхөд нэг том давуу тал байна. Юу гэхээр, сонгуульд оролцоод ялагдсан ч миний л буруу. Би л чадсангүй гэнэ. Намд ороод, багаараа ажиллаад явахад асуудал гарахад л  “Тэрнээс болоод унасан” гэх мэтээр гомдол санал гардаг. Бие даахад тэгэх шаардлага байхгүй. Би өөрөө л чадсангүй дээ гээд өнгөрнө. Ийм давуу талтай санагдсан. Одоогоор бие даая гэсэн бодолтой байгаа. Тавдугаар сарын 16-ныг хүртэл хугацаа байна. Тэр хүртэл юу болж, яаж өрнөхийг мэдэхгүй.

-Намд элснэ гэхээр нэр дэвших боломж олдох уу, олдохгүй юу гэдэг нь хэцүү л байх?

-Тийм. Намын нэр дэвшигчээ сонгож байгаа шалгууруудыг ажиглаад үзэхээр нэгдүгээрт, мөнгөтэй байх ёстой юм шиг байна. Тэр шалгуураас нь эхлээд тэнцэхгүй болох гээд байгаа юм. Хоёрдугаарт, сайн зүйл хийсэн, олонд нэр хүндтэй, өнгөрсөн түүхэнд нь хар бараан юм байхгүй гэхээсээ илүүтэй намын шийдвэр гаргах түвшинд хэн илүү харилцаа сайтай, нөлөөтэй байгаа нь нэр дэвшээд байх шиг санагддаг. Ийм дутагдал намд байна. Тэгэхээр намаас нэр дэвшиж чадахгүй болчихоод байгаа юм. Нөгөө талаар, би намын төлөө өчнөөн жил ажилласан байхад гэнэт нэг нөхөр гүйж орж ирээд дэвшинэ гэдэг шударга биш. Тиймээс бусдын хөдөлмөрийг үрэн таран хийх гээд, өрсөлдөгч болоод, гэнэт намд нэг өдөр орсноо маргааш нь нэр дэвшинэ гэдэг боломжгүй. Энэ үүднээс нь бодоод үзсэн ч намаас нэр дэвшинэ гэдэг амаргүй юм билээ.

-Сонгуульд өрсөлдөнө гэдэг яах аргагүй зардал гаргах л ажил. Та түрүүнд хэлсэн, сонгуулийн хууль залуучуудад халтай гэж. Бас зардал их өссөн талаар ч ярьж байсан. Эрдэм мэдлэгтэй, чадвартай залуучууд сонгуульд өрсөлдөх боломж хумигдаад байна. Нөгөө талаар, сонгуульд өрсөлдөнө гэхээр монголчууд тэр чигээрээ энэ хүн мөнгөтэй юм байна гэж хардаг болчихсон. Таныг ч гэсэн энэ хүн сонгуулийн зардал гаргах хэмжээний мөнгөтэй юм байна гэж харж байгаа. Сонгуулийн зардлаа дийлэх хэмжээний хөрөнгө мөнгө танд байна гэж ойлгож болох уу?

-Би өөрийгөө сонгуулийн зардлаа олох чадвартай гэж харж байгаа. Сонгууль гэдэг хүний итгэлийг татах ажил шүү дээ. Итгэлийг нь татна гэдэг маань дэмжлэг авна гэсэн үг. Би сонгуульд өрсөлдөхөөр бэлтгэл ажлаа эхлүүллээ гээд фэйсбүүк хуудсаараа зарлахад, миний хүлээгээгүй эерэг мэдрэмж төрсөн. Яагаад гэвэл, маш олон хүн дэмжинэ, ийм төлөөлөл төрд байх нь зөв гэсэн. Төгрөг мөнгөнөөс эхлээд яаж ийгээд бүх чадлаараа дэмжинэ гэж бичиж байна. Би өөрөө ч гэсэн гайхаж, тулгамдсан. Сонирхолтой, гоё мэдрэмж төрдөг юм байна. Ийм дэмжлэг байгаа цагт мөнгө босгох, сонгогчдод өөрийгөө таниулна гэдэг гайгүй амархан юм билээ.

Яагаад сонгуулийн хууль залуучуудад сөрөг вэ гэхээр,  залуу хүмүүст хэд хэдэн сул тал байна. Нэгдүгээрт, нас залуу учраас биеэ засаж явж байгаад дөнгөж гэрээ засаж дуусаад л гарч ирж хүмүүс. Олон нийт рүү чиглэсэн ажил хийгээд, би ийм хүн шүү гэдгээ таниулах завдал  ч гараагүй. Хоёрдугаарт, сонгуулийн тогтолцоо өөрчлөгдөөд, тойрог томсохоор жижиг мажоратортай харьцуулахад, 3-4 дахин их сонгогчидтой тулж ажиллана. Дунджаар 110 мянган сонгогчтой ажиллах болчихоод байгаа юм. Хэвлэлийн зардал нь л 200 сая төгрөг болчихоод байна. Ухуулагчийн ажлын хөлс өгөх болно. 500 ухуулагчийн хөлс өгнө гэвэл бүр ч амаргүй. Тэр хэмжээгээрээ сөрөг тусаад байна. Ингэхээр бидний дэмжиж байгаа 10 залуугийн найм нь өрсөлдөж чадахгүй болчихож байгаа юм.

Яагаад сонгууль ийм зардалтай болчихов, юунаас болов гэхээр сонгогчдоос болсон юм шиг санагдсан, надад. Өөрөөр хэлбэл, сонгогчид идэвхийлээд, эрэлхийлээд, мэдээллээ аваад, түүндээ үндэслээд сонголтоо хийдэг бол айл болгонд очиж, ухуулагчаар ухуулга хийлгүүлж, бичиг цаас өгөх шаардлагагүй болчихно. Нэр дэвшигчид вэб сайттай байна, тэндээ мэдээллээ оруулна. Сонгогчид сайт руу нь ороод, мэдээллээ авчихдаг байвал хэвлэлтийн зардал гарахгүй байхгүй юу. Сонгогчид олон мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийж байж сонголтоо хийдэг үү гэж асуувал тэгдэг гэж итгэлтэй хариулж чадахгүй байна, тийм үү. Тиймээс заавал сонгуулийн сурталчилгааны хоногуудад цаг зав, хөрөнгө мөнгө зарцуулж, нөлөөлөх шаардлагатай болчихоод байна. 

Өнгөрсөн сонгуулиудаас харахад, Үндсэн хуульд заасан иргэдийнхээ сонгох эрхийг баталгаажуулж, Сонгуулийн хууль бичээд байна гэсэн чинь үгүй юм байна. Сонгогдох хууль биччихсэн юм байна. Эрх барьж байгаа нам нь өөрийгөө сонгуулахад зориулсан хууль бичсээр ирж.  Анхдагч буюу сонгох эрхийг хэрхэн яаж хэрэгжүүлүүлэх вэ гэдэг биш би яавал сонгогдох вэ гээд биччихсэн. Ингэхээр тэр тоглоомын дүрмийг захиалж байгаа хэсэг бүлэгт хүссэн хүсээгүй ашигтай байхаар хууль болчихож байгаа юм. Дээрээс нь, энэ хүмүүс чинь эрх мэдэлтэй, нөлөөлөлтэй, хүн хүчтэй. Нэг эрх барьж байгаа намыг татахад, хорооны Засаг даргын хамаатны дүүгийн хүүхдээс эхлээд бүгд татагдах гээд байгаа байхгүй юу. Сүлжээ үүсгээд, бүгд хоорондоо хамааралтай болчихсон. Эдийн засаг, ажлын байр, амьдрал ахуй нь хүртэл эрх барьж байгаа хэдэн хүмүүст хамааралтай болчихоор сонгох эрхээ эдэлж биш өнөөдрийн байгаа бүхнээ хадгалахын төлөө сонгууль өгч байна.

Гэтэл надад тийм юм байхгүй. Би сонгогдлоо гэхэд намайг дэмжиж байгаа хүн хорооны Засаг дарга болохгүй шүү дээ. Болох юм бол намайг сонгох сонголтод тэр хүн яаж хандах бол. Бид ийм л сонгууль хийсээр ирсэн юм байна. Ийм байдлаар сонгогчдоо ч хүмүүжүүлчихсэн. Сонгогчид нь эрүүл сонголт хийхээсээ илүү өнөөдрийн ажлын байраа хадгалах, амьдралаа дээшлүүлэхийн тулд зүтгэдэг тогтолцоог бий болгочихож.

-Сая Сонгуулийн хуулийн ажлын хэсэгт та орж ажилласан гэсэн. Яриад байгаа зүйлүүдээ өөрчлөх гэж хичээсэн байх. Тодорхой хэмжээнд өөрчлөлт орж чадсан болов уу?

-Ерөнхийдөө гайгүй Сонгуулийн хууль болсон. Гэхдээ гол гол шийдвэр гаргалтыг би хийхгүй шүү дээ. Ажлын хэсэгт хуульч Ж.Эрхэмбаатар гэдэг статустай байгаа. Ажлын хэсгийн бусад гишүүд нь бүгд төрийн байгууллагуудын төлөөлөл байсан. Тоон дотор үсэг гэдэг шиг би ганцаараа л иргэн байсан юм. Миний ганц нэг санал туссан. Ихэнх саналыг маань оруулаагүй. Ялангуяа саяын ярьсан чиглэлээр өөрчлөлт хийчихье гэсэн саналуудыг маань оруулаагүй.

Өнгөрсөн 30 жид рүү харвал бие даагчид яагаад ч олигтой харагдахгүй 

-Таныг нэг нэвтрүүлэгт оролцохдоо ярьж байхыг би сонссон юм. “Сонгуульд нэр дэвшигчид УИХ-д хууль баталж, бодлого ярих гэж суудаг. Тиймээс сонгуульд өрсөлдөхдөө би ийм зөв бодлого барина, боловсруулна, гаргана гэдгээ л хэлэх ёстой. Аль зөв бодлого ярьж байгааг нь сонгогчид сонгох ёстой” гэж ярьж байсан. Гэтэл манай улсад сонгогчийн боловсрол ямар байгаа билээ. Манай тойрогт юу хийх юм гэдэг. Эсвэл сонгогдоод ажилласан гишүүнээ хараад “Өнгөрсөн дөрвөн жил манай тойрогт цэцэрлэг, сургууль барьсан бил үү” гэж боддог. Ийм сонгогчид их байхад зөвхөн бодлого ярина аа би гээд очихоор хэцүү дээ?

-Хэцүү байна. Гэхдээ Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт орсон. Энэ хуулиар одоо байгуулагдах УИХ өмнөхөөсөө газар, тэнгэр шиг ялгаатай болно. Нэгдүгээрт, УИХ-д ямар ч санхүүгийн эрх мэдэлгүй байна. Энэ эрх мэдлийг нь хязгаарлачихсан. Хоёрдугаарт, ямар ч томилгооны эрх мэдэлгүй болно. Ерөнхий сайдаа томилно. Ерөнхий сайд нь салбарын бүх сайдаасаа эхлээд бүгдийг нь томилдог болж өөрчлөгдсөн байгаа. Гуравдугаарт, одоо гишүүд дур зоргоороо, хүссэн хуулиа барьж гүйгээд байна. Хэвлэлийнхний бичээд байдаг шиг поп хууль барьж гүйдэг. Ингэхгүй болно. Шүүсийг нь  шахна гэдэг шиг цэвэр парламетын утга руугаа оруулчихсан. Цэвэр хуулийн төсөл боловсруулдаг, баталдаг, энэ эрх мэдэл, чиг үүрэг рүүгээ орчихсон.

Бүх шийдвэрийг парламент гаргаад, бүх мөнгийг мэдээд, эрх, мэдэл томилгоог хийгээд байхаар бүгд тийшээ зүтгэх нь аргагүй биз дээ. Одоо тийм биш болсон. Энэ маш том алхам болж өгсөн. Хэн нэгэн нь сонгогдохын тулд мөнгөн дээр нь суучихаад, түүнийгээ 76 дов, жалга руу тарааж барьж гүйдэг. Аманд ч үгүй, хамарт ч үгүй үлдчихдэг. Сонгогчид дээвэр засдаг юм байна гээд ойлгочихсон. Засахгүй бол сонгогдохгүй юм байна гээд бид ч гэсэн хүлээн зөвшөөрчихсөн яваад байдаг. Нийгмийн энэ өвчин яваандаа эдгэрэх юм. Яваандаа бодлого, хууль, хуулийн зохицуулалт ярьдаг болно.

-Тэр өвчнийг эдгээх вакциныг нь сая Үндсэн хуульд оруулаад өгчихөж?

-Яг тийм. Засгийн газарт эрх мэдэл шилжсэн. УИХ оруулаад ирсэн төсвийг нь баталж өгнө. Хуулиа батална. Хуулийг хэрэгжүүлэхийг Засгийн газраас шаардана. Бусад эрх мэдлээ Засгийн газар бие даагаад, тууштай хэрэгжүүлээд л явна. Засгийн газар ч гэсэн бүрэн утгаараа ажиллахаар хүчтэй, байгаа санхүүгийн нөөцөө зөв зарцуулах боломжтой болсон. Жалга, дов болгонд аваачиж хаяад, аманд ч үгүй, хамарт ч үгүй болгохгүй. Ийм эрх зүйн орчинтой болсон.

-УИХ бодлого уралдуулах газар. Хоёулаа өөдрөгөөр төсөөлье. Та бие дааж өрсөлдөөд, сонгогчид танд итгэл хүлээлгээд, парламентад орчихлоо гэж бодъё. Таны голчлон барьж уралдуулах бодлого юу байх вэ. Энэ талаар боддог байх?

-Би одоо хийж байгаагаа л хийнэ. Энд онцгой, зөв, гоё бодлого гээд байх шаардлага ч байхгүй. Одоо би юу хийж байна гэхээр, тодорхой хуулийг хэрэгжүүлээч гэж шаардаад л явж байгаа. Хэрэгжүүлэхгүй байна гээд Захиргааны шүүхэд нэхэмжлэл гаргаад, стратегийн өмгөөллийн төслөө бичээд явж байгаа. Бие даагчаар сонгогдоод орвол парламентад сөрөг хүчний үүрэг гүйцэтгэнэ. Хуулиа ойлго, хэрэгжүүл, сайжруул, энэ гурван үгийг л хэлнэ. Үйлдлээ болгож явна. Түүнээс өөр шинэ юм санаачлаад явна гэвэл онцгой зүйл гарахгүй.

-Өнгөрсөн хугацаанд сонгогдсон бие даагчид бие дааж өрсөлдөх хүмүүсийн, мэдлэг, чадвартай залуусын орон зайг бөглөөд хаячихлаа. Хүн муулсан болох байх, гэхдээ л С.Жавхлан, З.Алтай гэх зэрэг гишүүд яаж ажилласныг, ажиллаж байгаа иргэд харж байна. Хүмүүс одоо бие даагчдыг илүүтэй сонгоё гэдэг үзэл бодолтой байх шиг. Олон бие даагч гараад ирвэл яах вэ, тэд бүлэг болж нэгдэж чадах уу. Эсвэл кноп зардаг гэж харддаг шиг болчих вий гэдэг болгоомжлол байна?

-Хэрвээ бид өнгөрсөн 30 жилээ харвал яагаад ч хөгжихгүй. Өнгөрсөн 30 жил рүү харвал бие даагчид яагаад ч олигтой харагдахгүй. Харин бие даагчид хэдэн хууль санаачилж, өргөн барьсан юм гэж асуувал тэр хүний ур чадвар, хичээл зүтгэлийг илүү тодорхой болгож харах байх. С.Жавхлан гишүүн хэдэн хууль санаачилсан юм бол гээд харвал хэд гарч ирэх бол. Санаачлаад явсан ч унагаад байсан нь хэд юм гэж асуувал бүр өөр тоо гарах байх. Одоогийн хуулиар бие даагчид бүлэг болж болохгүй. Хуулийг нь өөрчилчихвөл яах вэ, болдог болно. Одоогийн байгаа  хууль эрх зүйн орчныг өөрчилсний дараах үр дүнгээр дааж сонгуульд оролцоод, ялалт байгуулаад гарсан хүн УИХ-ын гишүүнийхээ чиг үүргийг хэрэгжүүлэхэд саад болох юм байхгүй. УИХ-ын гишүүн санал өгнө, хууль санаачилна. Өнөөдөр бие даагч гэдэг нэрийг хүртэл өөрчлөх шаардлагатай. Биеэ даасан хүн байхгүй юу. Өөрийн гэсэн үзэл бодолтой, татуулдаггүй, хэн нэгэнд зүүгддэггүй, бие даасан хүн шүү дээ.

Төсвийн мөнгийг нэг дарга аваад, шамшигдуулж болоод байгаа бол төрд хулгайч нар орно

-Манай залуучууд амьдрал нь өсөж дэвжээд, өнөө маргаашдаа санаа зовохоо болиод, жаахан мөнгөтэй болоод ирэхээрээ гурван юм хийж байна. Эхнэрээ сольдог, уяач болж морь уралдуулдаг, УИХ-д нэр дэвшдэг.  Та хоёрыг нь хийгээд байх шиг байна. Морь сонирхдог гэж ярьсан байсан. Одоо УИХ-ын сонгуульд нэр дэвших гэж байна л даа?

-Биеэ засаад гэрээ зас, гэрээ засаад төрөө зас  гэдэг. Гэтэл хүмүүс ярьж байгаагаасаа өөрөөр л ойлгоод байх шиг. Биеэ, гэрээ засахад чинь цаг хугацаа орно. Түүний дараа л бэлтгэж бэлтгэж төр засахад оролцох гээд байна шүү дээ. Одоо бид дөнгөж л гэрээ засаад төвхнүүлчихээд дараа дараачийн шат руу нь орох гээд явж байгаа нь буруу биш биз дээ.  Хоёрдугаарт, Монгол Улсын хүн амын гуравны хоёр нь 34-өөс доош насныхан. Тэгсэн мөртлөө УИХ-д 34-өөс доош насны нэг ч гишүүн байхгүй. Нэг ч залуу сайд байхгүй байна. Залуучуудын орон гээд байдаг. Олон залуу хүнтэй болохоор залуучуудын орон гэж үзэх юм уу. Эсвэл төрийн бодлого нь залуусыг дэмждэг. Залуус нь эргээд нийгмийнхээ суурь болдог, аль ч салбарынх нь ачааг үүрдэг улсыг залуучуудын орон гэж үзэх юм уу.

Манай улсад залуучууд олон байна. Гэхдээ ачаа үүрч байгаа нь цөөхөн. Ачаа үүрэх гэхээр амбиц хөөлөө, залуу хүн байж гэдэг. Бүр программчилчихсан. Үүнийг хэн хийж байж болох уу. Одоо УИХ-д байгаа залуу биш хүмүүсийн суртал ухуулга байсан ч байж магадгүй, тийм үү.  Бодоод үзье, би улс төрд ороход залуу байна уу, болж байгаа юм уу. Ингэж өөрөөсөө асуулаа. Гэтэл Ц.Нямдорж гишүүн 31 настай  дэд сайд болоод явж байж. Д.Лүндээжанцан гишүүн 27, 28 настайдаа л Улсын Бага хуралд орсон байх жишээтэй. С.Баярцогт, Ч.Сайханбилэг гээд сайд байсан хүмүүс 22, 23 настайдаа л улс төрд орж. Энэ хүмүүстэй харьцуулахад, би бүр хөгшин хар юм болчихсон байгаа байхгүй юу. Одоо 37 хүрэх гэж байна шүү дээ. Бид нэгдүгээрт, залуу биш байна. Хоёрдугаарт, амьдрал ахуйгаа цэгцлэх гээд түүртэж явж байгаад одоо л ачаа үүрэлцэх бяртай, тэнхээтэй болж эхэлж байна шүү дээ. Бусад залуучууд ч ялгаагүй. Ингээд л улс төрд орж байгаа байх, залуучууд. Уяач гэвэл, би хүүхэд байхын л морь унадаг байсан. Миний нэг хобби л доо.

-Улс төрийг манайхан муухай гэж хардаг болоод удаж байна. Саарал ордонд, парламентын танхимд сууж байгаа л бол хулгай хийдэг. Ард түмний татвараас цугласан төсөв, мөнгийг “идэж, уудаг” гэдэг ойлголт нийгэмд бий болчихлоо. Нэг сайхан эрдэм мэдлэгтэй залуу хуулийн фирм байгуулаад, 10 хүнийг ажилтай болгоод, ачаагаа үүрээд явж байна. Энэ ажлаа хийгээд, улс орны хөгжилд хувь нэмрээ оруулаад явж байхад болохгүй юм байхгүй. Гэтэл заавал улс төрд орж, парламентын танхимд сууж байгаа зорилго чинь юу вэ?

-Тэнд чинь тэр хүмүүсийг байлгаад л байх юм уу. Одоогийн 76 байгаад л байг уу. Дахиад хэдэн жил байлгах уу. Солих шаардлагатай болсон юм биш үү. Би бол шаардлагатай л гэж харж байгаа. Би сонгогдохгүй байж болно оо, энэ миний гол зорилго биш. Гэхдээ ийм хүмүүсийг битгий сонго. Ийм хүмүүсийг сонгооч, энэ шалгуураар хандаач гэдгийг хэлж явмаар байна. Энэ маш том оролцоо. Сонгууль гэдэг тодорхой хэмжээнд улс төрийн боловсрол олгож байгаа маш том акц. Энэ үеэр, маш их мэдээллийн урсгал дунд хэнийх нь зөв юм, хэн нь буруу яриад байгаа юм гэдгийг тунгаах боломжтой. Ялангуяа сонгуулийн үеэр иргэд нэр дэвшигчид, улс төрийн намуудын төлөөллийн ярьж байгаа зүйлд анхаарлаа хандуулж буй энэ мөчид зөв мэдээлэл өгчихмөөр байна. Тэгвэл нийгэм өөрөө илааршаад л явчихна.

УИХ-д байгаа хүмүүс өөрсдөө  гэмт хэрэг, хулгайн, төсвийн мөнгийг шамшигдуулахын манлайлал болчихсон. Ард түмэн харж байгаад л таамгаар энэ хүмүүсийг хулгайч гэж хэлээгүй байхгүй юу. Мэдрээд, мэдээд байна шүү дээ. 60 тэрбумын луйвар, албан тушаал зарсан гээд л ярьдаг. Хэрэгжээгүй гээд байна. Гэхдээ сумын төв дээр, Засаг даргатайгаа яаж харилцаж байгаад охиноо, хүүхдээ ажилд оруулчихсан гэдгээ мэдээд байгаа юм. Түүнийгээ ярихгүй байгаа байхгүй юу. Яагаад гэвэл хүүхэд нь ажилгүй болох гээд байна шүү дээ. Тэр хүмүүс байгаад л байг уу.

-Энэ удаагийн сонгуульд олон чадвартай залуучууд өрсөлдөх дүр зураг гарч эхэллээ. Мэргэшсэн хуульч, эдийн засагчид. Үүнд би их олзуурхаж байна?

-Нийгмийн нэг үе байна. Нэгдүгээрт, шинэ арван солигдлоо. Хоёрдугаарт, одоогийн улс төрд байгаа, бодлого ярьж буй хүмүүсийн итгүүлэх оролдож байгаа зүйл, улс төрийн чадавхи нь шавхагдаад бүр дуусчихсан. Шинэ юм бодож олоод, санаачлаад ярьсан ч хүлээж авах хөрсгүй болчихлоо. Тэгэхээр залуучууд түүчээлээд явах шаардлагатай юу, тийм. Харин тэр залуучууд нь зоригтой яриасай, оролцоосой. Та олон залуучууд гээд ярилаа. Тоолоод үз дээ, 10 хуруунаас хэтрэхгүй. Яг хийчих чадалтай, өнгөрсөн амьдрал нь бусдад ил, нууж хаах зүйлгүй, айж эмээх юмгүй, хэн нэгэнд татагдаад, түлхэгдээд уначихааргүй залуучууд 10 хуруунаас дээшээ гарахгүй байна. Хүний нөөц дутагдалтай байна шүү дээ. Адаглаад 30 залуу орж парламентад орж ирж байж УИХ-ын бүтээгдэхүүнийг эрс өөрчилнө. 30 залуу гэдэг чинь асар том масс.

Одоо гарч ирж байгаа чадвартай залуучууд дотроо бас нам, эвсэл гээд хуваагдчихсан. Тэр нам, энэ нам. Тэрний хүн, энэний хүн гээд л. Зориуд тэгж хуваадаг юм уу. Эсвэл бидэнд асуудал байна уу гэдгийг хэлж мэдэхгүй байна. Ямар ч байсан залуучууд олон талд задарчихаж. Гэхдээ оролдлогуудыг хийж байна, залуучууд. Салхи залуучууд руу эргэснийг мэдэрч байна. Салхи эргээд, олны дэмжлэг, хүлээлт байгаа үед би тэр сонголт чинь байна гэж зоригтой гарч ирээд дуугарах залуучууд олон байгаасай.

-Сайхан сайхан залуучууд цаг үе болгонд гарч ирж, УИХ-ын гишүүн болж, зөв бодлого ярьж байсан. Хэдхэн жилийн дараа уусаж алга болсон жишээ олон байдаг. Сонгогчдыг энэ байдал маш их хашраасан. “Иддэг, уудаг” гэдэг хүмүүсийнхээ нэгэн адил болчихсон ч явж байх шиг. Үүнийг хувь хүний дархлаатай холбож тайлбарлах нь ч бий. Та хэр дархлаатай хүн бэ. УИХ-ын гишүүн боллоо гэхэд чиг шугамаа алдахгүй, шуналаа дараад явж чадах дархлаатай юу?

-Энэ бол шуналын тухай асуудал биш. Хувь хүний дархлаатай ч холбоотой асуудал биш юм. Хүн болгон шуналтай шүү дээ. Харин хулгай хийх боломж  байхгүй бол хэн ч хулгай хийхгүй байхгүй юу. Боломж л байгаад байвал хулгайлаад л байна. Шунал нь дуусахгүй учраас. Тогтолцоондоо л байгаа. Төсвийн мөнгийг нэг дарга  аваад, шамшигдуулж болоод байгаа бол төрд хулгайч нар орно. Орсон сайхан залуучууд хулгайч болж хувирна шүү дээ. Төсвийн мөнгийг нэг төгрөг гэлтгүй хяналттай, ил тод, нээлттэй зарцуулах ёстой. 3.2 сая байцаагчийг бий болгох байхгүй юу. Түүний дараа хулгай гарах уу, үгүй юу.

Уусдаг гэдэг айхтар үг хэрэглэлээ. Уусдаг тал бий, би санал нэг байна. Яагаад уусчихдаг вэ гэхээр, намын тогтолцоо тодорхой хэсэг бүлгийн хяналттай, хамааралтай болчихсон. Нэг хувьцаат компани шиг. Хяналтын багцийг нь эзэмшчихсэн 3, 4-хөн гэр бүл байгаад, тэд ямар санал гаргана, хэнийг дэмжинэ тэр нь дэмжигддэг, хэрэгждэг. Ийм байгаа тохиолдолд ажлаа явуулах, санаачилгаа хэрэгжүүлэхийн тулд хэн нэгний талд орохоос өөр аргагүй болчихоод байна. Үзэл бодол, итгэл үнэмшлээрээ биш аргагүйн эрхэнд тогтолцооны хайчинд ороод, буланд шахагдаж ирж байна. Үүнд залуучуудын буруу байхгүй. Үүнийг эвдэх санаачилга хэзээ бий болох вэ гэхээр 30 залуу нэгдэж байж л үүснэ. Үүнийг л нурааж чадахгүй бол бид адилхан хохироод л дуусна. Тогтолцооны тээрэмд ороод, дараагийн залуучуудад хаалт, лай болоод л дуусах байх. 

-Хөгжил гэдгийг та юу гэж боддог вэ. Ардчилсан хувьсгал ялж, зах зээлийн эдийн засагт шилжээд 30 жил боллоо. Ардчилсан нийгмийн тогтолцоо руу манайхтай зэрэг шахуу орсон дэлхийн олон улс биднийг аль хэдийнэ тоосондоо булаад явчихлаа. Монгол Улс тоосонд дараатай музейн үзмэр шиг л байна, бусад улсуудтай харьцуулахад. Яавал бид хөгжих вэ?

-Улс орны хөгжлийг хэмжих янз бүрийн л үзүүлэлтүүд байдаг. Нэг хүнд ногдох дотоодын нийт бүтээгдэхүүн, үйлдвэрлэлийн хүчин чадал гээд янз бүрийн үзүүлэлт байгаа байх. Улс орон гэдэг бол хувь хүн. Хувь хүний оролцоо нийлж байж ДНБ болдог. Хувь хүний оролцоо, зүтгэл гэдэг хэдхэн зүйл дээр тогтдог. Боловсрол, ажилч хичээнгүй байдал, хариуцлагатай байдал. Бид улс орны хөгжлийг ярихдаа хүний хөгжлөө орхичихсон. Хүмүүсээ яаж боловсролтой болгох вэ гэдэг бодлогоо хаячихсан. Улс орны том бодлого нэрийн дор хамгийн зөв бодлого нь алдагдчихсан.

Улс орон бол та, би. Та, би өнөөдөр гэрээсээ гараад,юу хийж бүтээгээд, ямар эерэг хандлагыг өөртөө олж аваад, бусдад зөвийг түгээгээд, гэртээ өчигдрөөс илүү үр дүнтэй орж ирж чадаж байвал тэр улс орны хөгжил. Мэдээж төрийн дэмжлэг, туслалцаа хэрэгтэй. Хөгжлийн бэрхшээлтэй, нийгмийн тусламж шаардсан, өндөр настай хүмүүст хэрэгтэй байна. Түүнээс гадна, бидэн шиг хөдөлмөрлөж, бүтээж байгаа хүмүүст урам өгмөөр байна аа. Өнөөдөр ажлын байр бий болгохын төлөө зүтгээд, амьдрал ахуйгаа өөд нь татаад явж байгаа залууст хэн урам өгч байгаа юм бэ. Төрөөс явуулж байгаа нийгмийн халамжийн бодлого чинь аль болох залхуу байлгачих гээд л. Залхуу байсан нэг нь хожчих гээд. Замбараагүй санхүүгийн хэрэглээтэй, зээл авчихсан байсан нэг хэсэг нь зээлээ чөлөөлүүлчихдэг. Өөрийнхөө хэрэгцээг хангаад, хөдөлмөрлөөд, тэтгэврээ зохистой хэрэглээд явж байгаа хариуцлагатай иргэнийг хэн дэмжиж байгаа юм. Хэн баярлалаа гэж хэлж байгаа юм бэ. Хөдөлмөрлөөд, хэдэн айлын амьдралыг аваад явж байгаа залууст хэн талархаж байна. Бидэнд урам дутаж байгаа.     

 

92
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

92 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

202.9.40.40Зочин   • 2020, 5 сарын 7. 21 цаг 33 минут

Амжилт хүсье

66.181.182.240Зочин   • 2020, 5 сарын 5. 16 цаг 35 минут

Ийм зоригтой дугарч орж ирж байгаа хуульч залуугаа битгий ингэж урамыг хугалах юм бич л дээ залуусаа! Бид бүгдийн л төлөө зориг гаргаж дугарч яваа нэгэн гэж хардаг шдээ...

192.82.78.106Зочин   • 2020, 5 сарын 1. 15 цаг 45 минут

Сайхан л ярьж байна

202.179.24.67Зочин   • 2020, 5 сарын 1. 15 цаг 36 минут

Гэхдээ тоймтой бага юм ярьж сур,ингэж баахан нуршсан ярилцлага олон тийшээ үсэрсэн юм ямарч наалдацгүй болдог,түс тас бай залуу хүн байж л тэтгэврийн өвгөн нээх юм туулчихсан юм шиг бүү бурж бай,ямартай ч тэр дуучин гэх Нара,мэдрэл муутай Өнөрчимэг,чавганц Баасан мэтээс хол илүү залуу байна гэж ойлголоо

202.126.88.142Багаа бүрдүүлж чадаагүй...   • 2020, 5 сарын 1. 7 цаг 38 минут

Багаа бүрдүүлж чадаагүй бие даагч хэрэггүй ээ. Шинэ дээрээ угаасаа л бүх зүйл сайхан байдаг. Салхийг эргүүлэх гэж байгаа бол багийн бодлоготойгоо л орж ир. Эсвээс энд нэг тийм ШИНЭ ЗАЛУУ гэснээрээ халхавч хийж ТӨРИЙН МЭДЭЛД ШУНАСАН л дүр зураг ажиглагдаж байна.

202.9.40.47ХҮМҮҮС ЖИЖИГ ТАРХИТАЙ БАЙНА   • 2020, 5 сарын 16. 13 цаг 44 минут

ТА БИТГИЙ ӨНГӨЦ ДҮГНЭЛТ ХИЙ ЮМ ХИЙЕ ГЭЖ ХЭЛСЭН БОЛГОНЫГ ИНГЭЖ ШҮҮМЖЛЭХ ЮМ УУ ЗАРИМ ХҮМҮҮСИЙН ИЙМЭРХҮҮ СЭТГЭЛГЭЭ ИХ ХОЙШОО ТАТДАГ

192.82.75.15Зочин   • 2020, 4 сарын 30. 21 цаг 24 минут

Богд ингэж зөгнөж

68.235.61.21Зочин   • 2020, 4 сарын 29. 12 цаг 38 минут

Мундаг л юм. Хэдий залуу хүн ч гэлээ 20 жилийн туршлагатай байна гэдэг сайн шүү

202.9.46.136Зочин   • 2020, 4 сарын 28. 23 цаг 57 минут

Үнэхээр л билгийн нүдтэй юм бол энэ залууг шууд л сонгох хэрэгтэй! Ийм суурьтай, логик дүгнэлттэй, хандлагатай хүн УИХ-д хэрэгтэй! Тэр Цолмон эдр бол зүгээр л Нямкагийн тэжээвэр, хорчин. Юм хийдэг, хийх эрмэлзэлтэй хүн өөр байдаг юм. Б.Энхбаяр ч хэрэгтэй!

64.119.22.175Зочин   • 2020, 4 сарын 28. 14 цаг 54 минут

ene muulaad bga nohduud mongonii commentchid ymuudaa

217.182.175.74Зочин   • 2020, 4 сарын 28. 12 цаг 35 минут

Амжилт хүсье ээ залуу минь. Энэ залуу ЖДҮ-чдийн эсрэг нэлээн тэмцэж байгаа харагдсан. Тэр нэг схем яваад байсан тэрэн дээр энэ яриад байгаа "хулгайлах боломж нь байвал бүгд л хулгайлна" гээд байгаа үг нь нотлогдоод байх шиг бндаа. ЖДҮ-ээс бараг бүгдээрээ л зээл авсан байналээшд муу боломж хулгайлагчид. Иймэрхүү том2 булхай луйвруудын эсрэг л сайн ажиллах хэрэгтэй.

217.182.175.74Зочин   • 2020, 4 сарын 28. 12 цаг 29 минут

Сайн байна. Энэ хуульч хүмүүс ер нь төр барих ажилд хамгийн тохирно гэж боддог. Хуульчдийгаа сайн дэмжээд өгөх хэрэгтэй байна.

217.182.175.74Зочин   • 2020, 4 сарын 28. 12 цаг 28 минут

Зөв шүү. Энэ улсын чинь 3ны 2 нь залуус байна. Залуус л хөдөлмөрлөж, залуус л бүтээн байгуулж, хөрөнгө босгож, баялаг үйлдвэрлэж байна. Хамаг ачааг залуус л үүрж байна. Гэтэл энэ төр чинь залуусаа огт бодохгүй, залуусын татварын мөнгийг өөрсдийн сонгуульд зориулж хамаг юм тэглээд байхаар чинь яаж хөгжих юм бэээ. Залуус хийсэн бүтээснээрээ энэ улсыг чн хангалттай хөгжүүлэх чадамж байхад тэднийг дэмжсэн бодлого хаана байгаан бэ? Ядаж төлсөн татварыг нь ч зөв зарцуулчиж чадахгүй л байна шд. Тэгэхээр яалт ч үгүй залуусын оролцоо улс төрд хэрэгтэй.

217.182.175.74Зочин   • 2020, 4 сарын 28. 12 цаг 20 минут

Улсын их хурал бол бодлого уралдуулах газар гэж зөв хэллээ. Хөгшин ялзарсан нөхдүүд харин мөнгө олох хэрэгсэлээ болгоод 30 жилийг үдлээ. УИХ-ыг хууль баталдаг, бодлого уралдуулдаг тийм шинэ хөрсөнд нь аваачаарай залуу минь. Ярилцлага таалагдлаа. Амжилт

103.111.68.3Зочин   • 2020, 4 сарын 28. 8 цаг 24 минут

Дэмжинээ дэмжинэ. шинэ залуу үе маань гарч ирэж байж л 30 жилийн ялзралд салхи оруулна. Урагшаа залуучуудаа

202.9.40.6Зочин   • 2020, 4 сарын 28. 6 цаг 01 минут

Битгий горьд мөнгө төлж танайд хонондоо нэвтрүүлэгээр гараад өөрийгөө улс төрд орох цаг болсон гэх шиг.Нусгай бацаан хэрэггүй биз дээ

109.252.127.67Moit / Tom oron zai / 😭   • 2020, 4 сарын 27. 21 цаг 06 минут

МААРАА ... end asyyhaar medehgui , helsniig ni ug , medehgui eeee geh .... bi yah heregtei uym bol

85.141.76.232Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 21 цаг 08 минут

1500эхний ээлжинд солиулах

85.141.76.232Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 21 цаг 10 минут

Барьцаа гэвэл мэдэхгуй уунийг ег гэсэн гээ. Гайгуй байх

109.252.127.67B   • 2020, 4 сарын 27. 22 цаг 21 минут

Za. Uurruus ni asuu gej helie. Bayarlalaa . Munguu soloid kartandaa hiichikh uu? Bi bol sanaj bga 😭

85.141.76.232Зочин   • 2020, 4 сарын 28. 0 цаг 16 минут

Улдэгдлээ картанд

109.252.127.67Gosti   • 2020, 4 сарын 28. 1 цаг 06 минут

Oilgoloo . Minii huvid Ta bol UDIRDAGCH

88.130.155.232unen   • 2020, 4 сарын 27. 20 цаг 37 минут

er ni zaluus uzel bodol es surthuunaarai evlelden negdej shine huvisgal hiij,kommunist suuritai ardtsilsan gedeg ner zuusen hotsrogdson ulstörts övgöd tednii namiin zalgamj bolson tsunh barigtsid nariig Mongoliin ulstöriin tavtsangaas tulhen unagaah bolson shuu...

103.229.123.171Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 20 цаг 31 минут

ҮҮНИЙГ ОДОО БОЛТОЛ ОГТ ОЙЛГООГҮЙ, ОЙЛГОХИЙГ Ч ХҮСДЭГГҮЙ АРДЧИЛАЛЫГ ТАХИН ШҮТДЭГ, СОХОР, ҮНЭНЧ ХҮН СҮРГИЙГ 1990 ОНООС ЭБЭЭТЭНГҮҮД БОЙЖУУЛЖ ГАРГАСАН БОЛ ДАРАА НЬ М. ЭНХБОЛД ГЭГЧ ХЯТАД ХАМТРАН УРЖУУЛЖ УЛАМ ОЛОН БОЛГОСОН БАЙНА!!!30 ЖИЛ АРДЧИЛАЛЫН ЗАМААР ЯВЛАА.... 30 ГЭР БҮЛ ХАГАРТЛАА БАЯЖИЖ.... 3 САЯ МОНГОЛЧУУД ЯДУУРЛЫН ДЭЭД ЦЭГТ ХҮРЧ.... 30 ТЭРБУМ ДОЛЛ. ӨРТЭЙ ҮЛДЛЭЭ ДЭЭ....?!?!?! СОНГУУЛИАР СОНГОЛТОО УХААЛГААР ХИЙЦГЭЭЕ АРД ТУМЭН МИНЬ ЭЭ..???????!!!!???

37.76.16.105Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 20 цаг 17 минут

Монголд чадалтай чадвартай залуус цөөрчихсөн юмуу даа. Толгой сайтайнууд нь гадаадад ажиллаад байна уу. Миний мэдэх хэдэн хуульч залуус л хэвлэлээс салахгүй гишүүн болно гээд л давхиад байх юм. Ихэнхийг нь чадвар муутайг нь мэдэх болохоор гайхаад л байх юм. УИХ гэдэг тийм нойлуудын цуглуулга уу

109.252.127.67Гость Батмаараа   • 2020, 4 сарын 27. 20 цаг 07 минут

Маргааш хэдийг солих вэ ? Хариу . МААРАА

85.141.76.232Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 20 цаг 45 минут

80.000 дээр нь хунсэнд зориулаад . 1400 солиулаа

109.252.127.67Вааж   • 2020, 4 сарын 27. 20 цаг 56 минут

Baritsaa,bas 5000 dutuu gesen. 74 baisan. Za ugluu soliod ugie ee .

109.252.127.67Гость   • 2020, 4 сарын 27. 19 цаг 15 минут

Ахаа ???

85.141.76.232Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 20 цаг 56 минут

1400

85.141.76.232Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 20 цаг 57 минут

Ханш есеед байгаа гэсэн.гэхдээ нэгмер 1500 сольчихоо

182.160.39.2Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 19 цаг 02 минут

ҮХСЭН ЗАЛУУ ХҮН ГАРЛАА ГЭЭД ҮХСЭН ҮЛИЙГЭЭ ХИЙХ ЮМ.НЭЭХ ХАМРАА СӨХСӨН ЮМ ХӨНШИН БУРХИНУУДЫН АМЫГ ХАРСААР 4 ЖИЛ БОЛНО БИЗ.ЯДАЖ ДООДХОО Ч ЗАХИРЧ ЧАДАХГҮЙ ХЭДЭН ЦААСНЫ БАРАА ХАРВАЛ ҮГҮЙ ГЭЖ ЧАДАХГҮЙ.50 ДЭЭШ НАСНЫ ХҮМҮҮСИЙГ СОНГОХ ХЭРЭГТЭЙ. ЭД ЯАРАХ ХЭРЭГГҮЙ ТЭРТЭЙ ТЭРЭНГҮЙ ХӨГШИРНӨ БИЗДЭЭ.

202.9.40.47ХҮМҮҮС ЖИЖИГ ТАРХИТАЙ БАЙНА   • 2020, 5 сарын 16. 13 цаг 47 минут

ТА БИТГИЙ ИНГЭЖ ӨМХИЙ СЭТГЭ, НОМТОЙБАЯР МУРАТ МЭТИЙН ЁС ЗҮЙГҮЙ ХУЛГАЙЧДИЙН ГАРГАСАН ҮЙЛДЭЛД БУСАД ЗАЛУУЧУУДИЙГ БАС ХАМААРУУЛЖ БОЛОХГҮЙ, БҮГД ТЭДЭНТЭЙ ИЖИЛ БИШ ГЭДГИЙГ ТА СОНГОСОН ХОЙНОО МЭДЭХ БОЛНО ДОО

103.57.93.212Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 18 цаг 49 минут

Бүх нийтлэл ярилцлага дор 90 хувийн сөрөг сэтгэгдэл байдаг. Тэр ярилцлага нийтлэл үнэн зөв байх ч хамаагүй. Энэ бол нийгмийн стресстэй холбоотой. Би хувьдаа энэ хүнийг маш их дэмжиж байна. Энэ хүн хүн угаас хулгайлах боломжтой бол хэн ч хязгааргүй шуналаараа хулгайлна. Гагцхүү хулгайлах боломжийг олгох хууль эрх зүйг л өөрчлөх хэрэгтэй гэлээ. Энэнээс илүү юу хүссэн юм бээ? 2016 оны байдлаар МУд нийт 36 нам 670000 гишүүд байсан. Одоо бүр ихэсээ биз. Тэр намын доигнож ажлаа олсон байраа олсон хүмүүс л залуу хүн улс төрд гархыг эсэргүүцэж байхаа.

37.76.16.105Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 20 цаг 09 минут

Буруу л ярьж байна энэ нөхөр. Хуулиар бүх вмыг 100 хувь зохицуулж чаддаггүй юм хүний амьдрал харилцаа таашгүй олон янз тул. Тиймээс хулгайлж болохгүй шүү гэдэг сэтгэхүй хүмүүжил мах цусанд нь шингэсэн ёс суртахуунтай л байх хэрэгтэй

36.234.160.173Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 23 цаг 52 минут

Тэр ёс суртахуунтай хүн байна гэдэг бусдыг хайрладаг л хүн гэсэн үг. Хамаатан, хадмын гээд эргүүнүүд нь үхлээ, хатлаа гээд нөгөө хэдээ хойш нь татаж, унагаадаг байхгүй юу. Энэ тойргоос зугтах арга байхгүй, өөрийгөө тэднээс хамгаалах хамгаалалт нь шулуун, шударга хууль л байна. Өөрийн чинь тэр хүмүүжилтэй хүмүүсийг ойр дотроос нь л алдаг. Хагас мэдлэгтэнгүүд бас их байдаг, тэд илүү аюултай. Тэмцээд л, учиргүй ардын баатрууд байдаг. Тэдэнд хийсэн юм байхгүй, хийсэн нэгнийг болиулах л зорилготой болхоос, дутууг нь нөхөж, дэмнэх юм байхгүй.

66.181.187.163бат   • 2020, 4 сарын 27. 18 цаг 28 минут

салхи биш сэтгэл чинь хаашаа эргэж байна гэдгээ сайн мэдэр.

217.182.175.75A   • 2020, 4 сарын 27. 18 цаг 27 минут

Yriltslaga goy boljee mundag huulich. Huuli togtooh chigleld tsaashin ajillah heregtei

68.235.52.123Баатарцогт   • 2020, 4 сарын 27. 18 цаг 20 минут

Мундаг залуу шүү. 2019 онд хамтран ажиллаж байсан юм. Хүний итгэлийг даадаг, хувь хүн талаасаа ч тэр их зөв хүн.

178.33.239.186Irgenn   • 2020, 4 сарын 27. 18 цаг 15 минут

Yg vnendee Erkhembaatar shg chadwartai, medlegtei bolowsroltoi zaluchudig l demjij uls turd gargaxgvi bol xedn xulgaichidtaiga zuuraldsaar bgad duusn shv!!!

64.119.22.175H   • 2020, 4 сарын 27. 18 цаг 10 минут

Yu

192.82.71.247Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 18 цаг 00 минут

Э чи Төмрийн аль муу талыг олж харахыг хичээж. Одоо цагт шилийн сайн эрс хулгайчыг өөгшүүсэн дэмжсэн олон зохиол бичих болж Харин Төмрийн дүр бол хэдийн шилийн сайн эр хулгайч боловч , хүнлэг энэрэнгүй зөөлөн, ард олондоо хайртай ухаалаг эрийн дүр. Чи ч болоогүй байна даа бацаан минь.

202.9.40.47ХҮМҮҮС ЖИЖИГ ТАРХИТАЙ БАЙНА   • 2020, 5 сарын 16. 13 цаг 49 минут

ТА ТИЙМ УТГАГҮЙ ЗҮЙЛТЭЙ БОДИТ БАЙДЛЫГ ХАРЬЦУУЛАХ ХЭРЭГГҮЙ, ЭНЭ ХҮН ЯМАР АМЬДРАЛ ТУУЛЖ ДОТРОО ЯГ ЮУ БОДОЖ ЯВДАГИЙГ МЭДЭХГҮЙ УЧИР ОЛОН ДОЛООН ЮМ ЯРИХГҮЙ Л БАЙЯ

31.165.215.200irgen   • 2020, 4 сарын 27. 17 цаг 35 минут

zaluu ni yahav zov hymyys garah heregtei baina, namuud bol zov hymyysee gargahgui mongotei hymyysee gargaj baina….bie daagchidaas zov hymyys baival demjih l yldej baina,

167.71.135.204Гость   • 2020, 4 сарын 27. 17 цаг 16 минут

Она не стабильна. Она не улыбается , не злиться . Она просто плачет ...А как ты думаешь ?

79.98.213.82Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 17 цаг 24 минут

тайван бай...өвдөж .болохгүй

167.71.135.204Гость   • 2020, 4 сарын 27. 17 цаг 28 минут

если бы я мог, я бы взял ее на себя всю боль на моем теле. но ты должен быть здоровым.

79.98.213.82Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 17 цаг 29 минут

оросоор сүрхий байна шүү, просто молодец

167.71.135.204Гость   • 2020, 4 сарын 27. 17 цаг 31 минут

так много слез, так много печали ...

167.71.135.204Раамаа   • 2020, 4 сарын 27. 17 цаг 17 минут

МААРАА

66.181.180.218Иргэн   • 2020, 4 сарын 27. 17 цаг 07 минут

Бүх залуучууд адилгүй лдээ.гэх өнөөдрийн ихэнх залуучууд боловсрол төлөвшил муутай дарга болох мөнгөтэй болох сэтгэхүйд автсан байна.эхлээд амьдралаа төвхнүүл ажил амьдралын туршлага хуримтлуулж хатууж .40 гарч байж улс төрд оролцооч.нусан жур байж том бааж хоосон чалчихаа болцгоо

79.98.213.82Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 17 цаг 01 минут

Маараа...

79.98.213.82Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 17 цаг 04 минут

энд халдварын нөхцөл байдал хүндэрч байгаа үед аль болох тайван,, өвдөж үл болно шүү..

192.82.70.168зочин   • 2020, 4 сарын 27. 16 цаг 56 минут

Ер нь , ядуу, мөрөөрөө, явдаг УИХ-ын гишүүн ,гэж, байдаг ,уу

202.179.31.30Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 16 цаг 55 минут

Гүйээ мөн лут мэдэрдэг залуу яа

202.9.46.77ts   • 2020, 4 сарын 27. 14 цаг 57 минут

ehleed amidralin deed surguuli togschihdoo

182.160.38.223erka   • 2020, 4 сарын 27. 14 цаг 50 минут

za duu chi toriin ajil hiij chadahgui shuu aab jargaltsengel chni borondoriin uurhaig baahan hogoor duurgeed alga bolson chi ter buruu gariin mongoor amerkid sursan baih neeh um meddeg um hiih um shig hutsah um boli ta nariin ue arai boloogui ehleed bag horoond ajild orood irgediinhee toloo ybj sur daraana bol za

202.180.218.40Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 14 цаг 22 минут

AMjilt

109.252.127.67Амар   • 2020, 4 сарын 27. 14 цаг 20 минут

Би хэрэглэсэн зээлээ телелцене. Энэ менгеер эгч , ах 2 ын чинь билет авна. Хэзээ ирэх нь хамаагуй , хугацаа тавиулахгуй. Тэглээ гээд би чамтай зууралдана гэсэн vг биш . Би хvний ёсоор уучлалт гуйсан . Тэгээл болоо. Гэхдээ чиний 20 хоногийн дотор бичсэн 4 ш мсжг уншаад ээ 12 жилийн минь амьдрал дээр туучаад енгерснийг мэдэрсэн , маш хvйтэн харгис мэдрэмж авснаа нуумгvй байна . Дахин эрт орой эр , эм хэнч бай ийм мэдрэмж бvv аваасай Бурхан Минь

79.98.213.82Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 16 цаг 47 минут

сайн уу, зээлийг би авсан. миний асуудал. ийм нөхцөлд тайван байх, өвдөхгүй байх. бусад нь яах вэ..

167.71.135.204Рама   • 2020, 4 сарын 27. 17 цаг 04 минут

Би хvнд едруудийн ард гарч чадах эсэх тодорхойгуй. 3 сарын билет захьсан . Тэр 2т . Надад нээх юм хэрэггуй ээ найз Минь . Би дээрээс шинээр бичлээ уншаарай . Маргааш дллр аа солих уу ?

167.172.184.102Амар   • 2020, 4 сарын 27. 14 цаг 09 минут

Би хэрэглэсэн зээлээ телелцене. Энэ менгеер эгч , ах 2 ын чинь билет авна. Хэзээ ирэх нь хамаагуй , хугацаа тавиулахгуй. Тэглээ гээд би чамтай зууралдана гэсэн vг биш . Би хvний ёсоор уучлалт гуйсан . Тэгээл болоо. Гэхдээ чиний 20 хоногийн дотор бичсэн 4 ш мсжг уншаад ээ 12 жилийн минь амьдрал дээр туучаад енгерснийг мэдэрсэн , маш хvйтэн харгис мэдрэмж авснаа нуумгvй байна . Дахин эрт орой эр , эм хэнч бай ийм мэдрэмж бvv аваасай Бурхан Минь

139.5.219.67Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 13 цаг 06 минут

СҮҮЛИЙН ҮЕД ЭНЭ НЭГ БЭЛТРЭГ ШИГ ЗАЛУУ ТӨР ЛҮҮ ИХ ШУНААД БАЙГАА ХАРАГДААД БАЙГАА ЮМ ДАА . ИХ ШУНАСАН ХҮНИЙГ ТӨРД БҮҮ ОЙРТУУЛ ГЭЖ ИХ ЧИНГИС ХААНЫ МААНЬ ҮГ БАЙДАГСАН .

202.21.108.144Эрдэмтэн   • 2020, 4 сарын 27. 12 цаг 22 минут

Энэ хүн ямар боловсролтой юм. Хаана сургууль төгссөн юм. Цол хэргэм байна уу. Их л том бичүүлж дээ...

202.55.188.89Зочин   • 2020, 4 сарын 30. 17 цаг 41 минут

хайгаад олооч залхуу сда вэ

58.109.221.157zochin   • 2020, 4 сарын 27. 12 цаг 22 минут

90n ond zaluuchuudad erh medliig ugsun Getel unudur yu bolov doo Ebe, halzan ganbold, batuul bayartsogt, bayr, Sbileg geed bugd l zaluu bailaa

202.21.111.170Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 11 цаг 39 минут

Хүнтэй мэнд мэддэггүй хүн ялгаж харьцдаг хүн бол худлаа л байдаг өөрөө бол зүгээр л дүр эсгсэн нэгэн байна лээ наад худлаа багаа аваад өөрөө өөрөөсөө би хэн бэ гэдгээ асуугаад үзээрэй ухамсар чинь хүрвэл хэлж байгааг ойлгоно.

77.248.124.240Zochin   • 2020, 4 сарын 27. 11 цаг 39 минут

Manaih shig buh duuchin songodog uls baihgui

77.248.124.240Zochin   • 2020, 4 сарын 27. 11 цаг 36 минут

Mash mundag zaluu , iim zaluus garaasai shunaltai hulgaich turd olon jil bolson humuusiig zailuulah heregtei Amjilt husiy

202.9.46.64Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 11 цаг 33 минут

Зайлаа

66.181.181.199Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 11 цаг 31 минут

чадвартай сайн хуульч нарыг УИХ-д гаргаж байж сайн хууль батлагдана одоо сайхан мэдлэгтэй залуусыг дэмжих хэрэгтэй Эрхэмбаатарыг дэмжинэ Тэмүүжин Батчимэг Энхбаяр Мөнхсайхан гээд санй хуульч нар байнаа бид дэмжих хэрэгтэй хууль ч нар мөнгө идэхгүй дээ яахаа мэднэ

202.55.191.194Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 11 цаг 10 минут

Дүр эсгэсэн

202.179.31.30Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 10 цаг 53 минут

Сонгууль дөххөөр иймэрхүү нуснууд бүлтэрч л байдаг юм

202.131.234.114ard   • 2020, 4 сарын 27. 10 цаг 51 минут

Chi l bish shvv hvv min

66.181.161.69Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 10 цаг 28 минут

ИЙМЭРХҮҮ ЗАЛЬ ЦАЦАРУУЛСАН ЗАЛУУЧУУД Л БИШ ШҮҮ.ТЭГСНЭЭС Ч.УЛААН ,Ц.НЯМДОРЖУУД НЬ БАЙЖ БАЙГ.

180.235.184.5Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 14 цаг 52 минут

Яг үнэн.Би бас тэгж бодож байгаа.Ядаж л хий нь арилсан ,хор нь гарсан байгаа.Энэ хүүхэд төрд ороод хүмүүжитлээ нэг хэсэг л болно.Их шунал эрсдэлтэй.Бас иймэрхүү хүмүүс яаж цэвэрхэн идэх гаргалгаагаа олчихсон л байгаа.

202.55.188.89Зочин   • 2020, 4 сарын 30. 17 цаг 43 минут

Ичэхээ мэддэггүй шээснүүд вэ? Эсвэл тэд нарынхаа бөгс долоогч нь юмуу

103.87.255.28Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 10 цаг 26 минут

ene yu buteesen hum be

202.131.243.190ммм   • 2020, 4 сарын 27. 10 цаг 25 минут

аа тэгээд -10-20 жилийн дараа адилхан л их хулгайчид болно дөө

66.181.176.70Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 10 цаг 13 минут

ийм амьдрал үзээгүй залуучуудаар төрөө тоглуулахгүй шүү биеэ гэрээ эхлээд зас даа

202.126.89.59Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 10 цаг 34 минут

ene zaluugaas dooor 50 mal bn.Ter turd chini.

202.9.40.167Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 10 цаг 10 минут

Энэ залууг төрд ороод ирээсэй гэж дэмждэг хүмүүсийн нэг бна. Саяхны нэг өдөр хүний эрхийг уландаа гишгэсэн , шүүгч зөвхөн хуулийн хүрээнд шүүнэ гэсэн тангарагаа мартсан арай дэндүү улаан цайм, санаанд ч багтамгүй үйл явдал ерөнхий сайд асан Энхсайханыг шүүх хурлаас харлаа. Хуулийн завхралыг шүүмжилдэг үзэл бодлоо чөлөөтэй хэлдэг цөөн хэдэн хуульч залуусыг энэ талаар юу хэлэхийг нь хүлээж байлаа. Эрхмээ яагаад ч юм таг. Ярьчихвал гишүүн болох "том мөрөөдөлд "нь ашиггүй байвуу? Танд итгэл төрөхгүй болчихлоо!!!

202.9.46.75Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 16 цаг 15 минут

enkhsaikhan n yasan chamd yum zaaj uguu yu Mongol ulsiin esreg ajillasan bol odoo yaya gehev dee

64.119.16.95zochin   • 2020, 4 сарын 27. 10 цаг 09 минут

49% ын булгийг дэмжээд байсан санагдах юм энэ залуу

64.119.19.230бат   • 2020, 4 сарын 27. 9 цаг 49 минут

залуучууд улс төрд биш үйлдвэрлэл, шинжлэх ухаанд хүчээ үзэх хэрэгтэй. одоо тэд болоогүй түүхийгээрээ байна эрх мэдэлд хүрч улс төр орчихвол дээшээ явчихна гэсэн ойлголттой байна. ийм сэтгэлгээтэй хүмүүс хол явдаггүй. улс орныг хөгжүүлдэггүй.

202.9.40.47тОМООР СЭТГЬЕ ХҮМҮҮҮСЭЭ   • 2020, 5 сарын 16. 13 цаг 59 минут

Та ингэж ярих хэрэггүй. Нэгдүгээрт энэ чинь энэ хүний эрхийн асуудал, хоёрдугаарт залуус улс төр болон хуулийн хүчээр хөгжил дэвшилд өөрчлөлт авчрах боломжийг эрэлхийлж байна. гуравдугаарт сонгох эрх таний гарт өөрт чинь бий.

192.82.66.151Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 9 цаг 42 минут

Салхи эргэх нь эргэсэн ... Ах нарынхаа араас орж болохгүй юм шүү

176.63.23.42Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 9 цаг 40 минут

Чадалтай залуусын тоонд гэхдээ чи орохгүй ээ. Хэт хүссэн хүнд төрийн жолоо бүү өг гэж. Төр барихад жулдрайдна

202.9.46.109Sunmoon   • 2020, 4 сарын 27. 9 цаг 00 минут

Сайн залуу байна. Одоо зөв сэтгэлтэй залуучуудыг нэгтгэн бие дааж нэр дэвшсэн дээр байх. Намаар явбал одоо алдахгүй гэдэг хоцрогдсон байна шүү? Энэ жил бие даагчдын тал хүчтэй байх төлөвтөй байна.

202.9.40.167Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 8 цаг 51 минут

ЕС Энхсайханы “хэрэг” хуульч хүмүүсийн хувьд шүүрч аваад сонирхох кейс байлаа. Яагаад засгийн газар. Их хурлын тогтоол шийдвэр терорист болгочихдог, хүний эрх.үндсэн хуулийн зөрчил гэх мэт. Хүний эрх.үндсэн хуулийн зөрчлийн хажуугаар таг дуугүй өнгөрдөг хуульчид их хурлын гишүүн болоод ардын төлөө ажиллаа юу??

202.9.46.75Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 16 цаг 17 минут

yaj zurchsun yum huuliin tusluu harchihaad hunii erh yariarai

202.9.47.9Зочин   • 2020, 4 сарын 27. 10 цаг 05 минут

чи одоо л мэдэж байгаа юм уу, чихэндээ цэцэг ургуулсаар л хошигрч суусаар л байна, бид энэ бүхэнд өөрсдөө буруутай гэдгээ хэзээ ухамсарлах вэ? цаашид энэ мэтийн хоосон ярьсан хүмүүсийг сонгоод л бай

Шинэ мэдээ

Tourism Forum Mongolia-2021 арга хэмжээ маргааш болно1 цаг 24 минутын өмнөХийн хоолойн төслийн асуудлаар хамтарсан ажлын хэсгийн хуралдаан боллоо1 цаг 28 минутын өмнөШУУРХАЙ: УБТЗ-ийн даргаар Х.Хэрлэнг томилохыг эсэргүүцэж төмөр замчид “ажил хаялт зарлана” гэжээ2 цаг 5 минутын өмнөИргэн С.Урансувдмаа: УИХ-д суугаа хууль тогтоогчидоо Банкны тухай хуулиа сайжруулаач ээ4 цаг 20 минутын өмнөЭМЯ: 1095 тохиолдол шинээр илэрч, зургаан хүн энджээ5 цаг 33 минутын өмнөЗАХИРАМЖ: “Гоожингийн өндөр”-ийг 2018 онд Нийслэлийн өмчид шилжүүлж, сэргээх засах ажлын хэсэг байгуулж байжээ5 цаг 40 минутын өмнөР.Чингис явлаа, Т.Гантөмөрийн ээлж хэзээ вэ6 цаг 39 минутын өмнөУУХҮЯ: Шатахууны нийлүүлэлт тогтворжиж эхэлж байна7 цаг 14 минутын өмнөН.Содбилэгт насанд хүрэгчдийн шатрын ДАШТ-ийг хошуучилж байна7 цаг 23 минутын өмнөШӨНИЙН СУРВАЛЖИЛГА: Архи уугаагүй, зүгээр л амссан...7 цаг 25 минутын өмнөБАГШ НАР: Цахимаар хичээллэх нь сурагчдын хоцрогдлыг улам нэмэгдүүлж, ҮР ДҮНГҮЙ байна7 цаг 26 минутын өмнөГ.Сэржхорол: Худалдаа хөгжлийн банк бусдад өндөр хүүтэй зээлсэн байраа МИК-ийн 8 хувийн зээлд хамруулж, дундаас нь ашиг олдгоо хүлээн зөвшөөрсөн7 цаг 34 минутын өмнөШойгу: НАТО манай хил рүү цэргээ байнга татаж байна10 сар 24. 9:04Нийслэлийн шилдэг дүүргээр СХД-чууд шалгарчээ10 сар 22. 16:30“Шивээ-Овоо”-гийн Цахилгаан станцын төсөл хүлээгдэж байна10 сар 22. 15:05Бейрутийн харанхуй бидэнд юуг хэлнэ вэ10 сар 22. 11:02Алга болоод байсан гурван настай охин олджээ10 сар 22. 10:30МУГТ У.Мөнх-Эрдэнэ ковидын халдвар авсны улмаас ДАШТ оролцож чадалгүй эх орондоо иржээ10 сар 22. 10:21Намагт шигдэж, осголтын байдалтай байсан эмэгтэйг аварчээ10 сар 22. 10:15Өчигдөр эрүүлжүүлэх байранд 219 иргэн хоножээ10 сар 22. 10:10Улаанбаатарт 10 хэм дулаан10 сар 22. 9:28БИДНИЙ НЭГ: Монгол Улсын гавьяат жүжигчин Б.Туяа10 сар 22. 7:14Чимээгүй “ирэх” нулимс10 сар 21. 20:27Д.Хаянхярваа Ерөнхий прокурорт хүсэлт хүргүүлжээ10 сар 21. 17:57Ё.Баатарбилэг: Суманд соёлын төв, спорт зал, музей барьж байгаа нь үндсэн хуулийн зарчим10 сар 21. 17:18Бясалгалын төвөөс алга болсон эмэгтэйн цогцост хийсэн задлан шинжилгээний урьдчилсан дүгнэлт гарчээ10 сар 21. 16:32Мал хулгайлах гэмт хэрэг өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 49.9 хувь буурчээ10 сар 21. 16:17НЗД-ын орлогч Р.Чингис өөр ажилд томилогох болсон тул ажлаа өгөхөөр болжээ10 сар 21. 16:16Б.Жавхлан: Төрийн өмчийн компаниудад дорвитой бүтцийн өөрчлөлт хийх цаг болсон10 сар 21. 15:53УИХ-ын гишүүн Ц.Идэрбат: Андлалын хөшөө хуучин сэдэв болсон10 сар 21. 15:46
© 2008 - 2021 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.