2020 оны 9-р сарын 17
10 цаг 35 минут

Ш.Солонго: Зарим зохиолч хаадын тухай зохиол бичээд, тэр хаад нь тэнгэрээс тэтгэж байдаг гэж ярьж байсан

Зохиолч сэтгүүлч Шуурайн Солонгоос шинээр хэвлэгдсэн номынх нь тухай цөөн асуултанд хариулт авлаа.

-Шинэ номоо хэвлүүлсэнд баяр хүргэе.

-Баярлалаа. "ОРДОН" тууж маань миний тууж өгүүллэгийн 13 дахь бүтээл боллоо. Энэ номоо Монголын эртний нийслэл Хархорум хот үүсгэн байгуулагдсаны 800 жилийн түүхэн ойд зориулсан байгаа. Хархорум хотын үүтгэл шавыг Чингэс хаан 1220 онд тавиад, Өгөөдэйн үед барьж, Мөнх, Гүюг хаад хаанчлаж суусан байдаг. Тэр үед түмэн замын уулзвар болж, гоё ганганаараа цуутай хот байсан гэдэг. Тэгээд Хувилай хаан Хаанбалгасыг бариулснаар нийслэлийн хэв шинжээ алдаж орхигдсон ч 1368 онд Тогоонтөмөр хаан Улаан алчууртны бослогот шахагдан эргэж ирээд, нас барснаар Аюушридар хаан Хархорумд их ор суусан шүү дээ. Миний зохиол яг энээхэн, 1378-1380 оны үйл явдлыг тойрч эргэж байна даа.

-Тэгвэл зохиолд чинь Хархорум хот нэлээн сайн дүрслэгдсэн гэж үзэж болох нь ээ?

-Тиймээ. Олон сурвалж үзлээ. Түүхэн зохиол бичихэд хятад хэл мэдэхгүй бол их ичгүүртэй юм байна. Гэвч чадлын хэрээр л шүүж, 1378 оны үед байсан Хархорум болон Хаанбалгас хотыг нэлээн тодруулж гаргах гэж оролдлоо. Ордон бүр, хот бүр өөрийн үүх түүхтэй байх нь тодорхой. Тэр дундаас Хархорумын 1380 онд шатаагдсан түүх их бүдэг, оноос өөр тэмдэглэгээ, 5000 хөнгөн морьт цэрэг шатаасан, Сью Да жанжны нэрээс өөр нэр олдсонгүй. Гэвч түүхэн баримтыг тэр чигээр нь хуулан бичвэл энэ бол зохиол болж чадахгүй. УРАН САЙХНЫ БОЛОВСРУУЛАЛТ ХИЙЖ, ШИНЭЭР СЭТГЭЖ, ШИНЭ ГАРГАЛГАА ХИЙЖ байж л сая зохиол болмоор санагдсан. Тийм учраас өөрийн сэтгэмжийн цар хүрээнд өөр тавилт хийлээ. Монголын уран зохиолд Хархорумын шатаагдсан түүх огт бичигдэж байгаагүй. Тиймээс энэ бол дахин давтагдаагүй сэдэв.

-Түүхэн зохиол бичих амаргүй гэдэг.

-Үнэхээр шандас шалгадаг юм байнаа. Зарим зохиолч хаадын тухай зохиол бичээд, тэр хаад нь тэнгэрээс тэтгэж байдаг гэж ярьж байсан. Би тэгтэл Аюушридар хааныг Балад, Төгстөмөр хаантныг Төгст, Майдарбал ханхүүг Балаа гэх мэтээр нэрийг нь өөрчлөсөн. Яагаад гэвэл өөрийнх нь нэрийг тийн дураар ашиглахыг ихэс дээдэс зөвшөөрөхгүй биз ээ. Эндүү ташаа зүйл гаргасан байвал уншигчид ч тийм байсан мэтээр төөрөлдөх аюултай байдагийг ч бас бодолцсон. Тухайлвал Ш. Нацагдорж гуай "Мандухай сэцэн хатан" зохиолдоо мянгатын ноён Исмэлийг төрийн сайд байсан мэтээр бичсэн. Түүхэнд бол баруун түмний мянгатын ноён л түрэмгийлэн дайрч ирсэн байдаг.
Ийм л учраас би түүхэн хүмүүсийн нэрийг уг ёсоор нь номонд тавихаас халгасан хэрэг. Зохиолын төгсгөлийн үгэнд ч цохон тэмдэглэх гэснээ устгасан байгаа. Түүх мэддэг хүн бол "Аа энэ Тогоон гэж Тогоонтөмөр хааныг хэлж байна" л гэж ойлгох байх. Жирийн уншигчид бол түүхэнд ямар их ээдрээ будилаан байсныг, их хаадын үе өнгөрч бага хаадын үе эхэлж байсан цаг үеийг тольдож, монголын ордны түүхийн нэгээхэн хэсэгтэй танилцана даа.

-Сүүлийн үеийн түүхэн зохиолд уг түүхэн баримтыг ягштал баримтлах ёстой гэсэн хандлага зонхилж буй.

-Түүхэн судалгааны ном биш, уран сайхны зохиолд чингэж хатуу баримтлах шаардлагагүй мэт санагдсан. Тухайлвал миний гаргаж ирсэн Балаа буюу Майдарбал ханхүүгийн дүр бол хүний тархи толгойнд бий болсон "уран санаа, уран саналга"-ын дүр. Мин улсын олзонд байгаад 1384-85 онд их ёс, хүндтэй хүргэж ирснээс өөр баримт олдоогүй. Би түүнийг уран сайхны аргаар, өөр өнцөгөөс нь товойлгож гаргаж ирсэн дээ. Уншигчид үзээд мэл гайхаж цэл хөхрөх байх.

-"Ордон" тууж таны хэд дэхь бүтээл гэлээ?

-Түүхэн сэдэв барьсан анхны бүтээл. Роман болж хараахан чадаагүй гэж өөрөө үзсэн учраас тууж хэмээн цохсон. Болсон явдал шиг зохиол бичээд роман гэж нэрлэгсэд бий. Тууж гэдэг жанраа ч ойлгохгүй буй хүмүүс тэгдэг биз. Бусад хүмүүс уншигчдыг ямар ч жанр төрөл гэж хуурч болно. Би туужаа л мэдэж байхад болно доо.

-Одоо ямар зохиол бичих вэ?

-Дахин түүхэн зохиол бичмээргүй санагдсан. Сэтгэлгээний өвөрмөц шийдэлтэй зохиол л надад таалагддаг. "Шамбалын цэнхэр салхи" номонд минь гардаг Шамбалын оронд очиж буй хүмүүс, "Цасан уулс" номонд гардаг Тэнгэр ууланд амьдардаг хүн шувууд шигээ ч юмуу ер бусын, ийм юм байдагаа гэж гайхмаар зохиол бичихийг хүсдэг дээ. Жирийн амьдралыг копидсон зүйлийг би өдрийн тэмдэглэлтэй адилтгаж, голох гээд байдаг зантай. Ер бусын, орчлонд үгүй, сэтгэлгээний цар хүрээгээ гайхуулсан бүтээл л гоё. Жанрын хувьд зөгнөл, мөрөөдлийн, шидэт реалист төрөлд багтах өөр зохиол л бичмээр байна даа.

-Баярлалаа. Амжилт хүсье.

14
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

14 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

203.91.112.133Зочин   • 10 сарын 23. 17 цаг 07 минут

Яасан тэгээд өөрийг чинь хэн ч тэнгэрээс тэтгэсэнгүй юу, Түүхийг зохиодоггүй гэдэг биз дээа

66.181.161.39Зочин   • 10 сарын 17. 13 цаг 33 минут

Ene odoo buur amar boljee.Heden nom unshaal urguulj bodool nom bolgool.

202.137.144.60ЦОЛМОН   • 10 сарын 6. 9 цаг 18 минут

МОНГОЛ 1САЯ ХҮРЭХГҮЙ ХҮНТЭЙ БАЙХАД 50% НЬ ХҮҮХЭД ДАХИАД 50% МАЛЧИН АЖИЛЧИН БАЙСАН 30ДХАН ЗОХИОЛЧТОЙ БАЙСАН ҮЕИЙН МУНДАГ ГЭДЭХ ТҮДЭВ, ЛОДОЙДАМБА, ЭРДЭНЭ МЭТИЙН ЗОХИОЛ БОЛ УДАХГҮЙ ХЭН Ч ТООХГҮЙ МЭДЭХГҮЙ БОЛНО ТЭР ҮЕД БУРХАНГҮЙ ГАЗАР БУМБА ГАЛЗУУРЧ БАЙСАН ОДОО 1САЯ МЭДЛЭГ БОЛОВСРОЛТОЙ ЗАЛУУСААС МУНДАГ ЗОХИОЛ ГАРНА МЭДЭЭЖ ОЛОН ДОТОР ТААРУУХАН ЮМ ЯВНА ГЭХДЭЭ Л ҮСЭРЭНГҮЙ ӨССӨН. С:ЭРДЭНИЙН ӨГҮҮЛЛЭГҮҮДИЙГ УНШСАН 10ЖИЛИЙН ХҮҮХДҮҮД ЭНЭ ОДОО ХҮҮХЭД БАХДАА БИЧСЭН ҮҮ? ГЭЖ БАЙНА ЛЭЭ

192.82.68.44Зочин   • 10 сарын 22. 22 цаг 12 минут

Тэртээ 30 аад онд Д.Нацагдоржийн бичсэн Миний нутаг шүлэг одоо мартагдсан гэж үү.Холхи газраас гялалзан харагдах өнгөт од одоо мартагдсан гэж үү

76.107.165.63Zochin   • 10 сарын 17. 3 цаг 10 минут

Bi S.Erdeniig sain zohiolch gej bodoj yavdag humuusiin neg. Gehdee sain zohiolchiin buh zohiol sain bh albagui gedegtei ch sanal niildeg. Bas zarim zohioliig unshihad unshigchiin nas, orchin nuluuldug. Lodoidamba guain huvid ch bas barag buh zohiol ni uguulemj, durslel mash saitai. Arai ch ene humuusiig bumba galzuurna gej helj bolohgui bhaa. Gehdee odoonii video-r medeelliihee ihenh huviig avdag huuhduuded udaan, uitgartai sanagdaj magadgui l yum. Ahiad heden jiliin daraa unshval ogt uur medremj turnu duu

182.160.36.96уншигч   • 10 сарын 2. 10 цаг 28 минут

та бол энэ цаг үеэс арай түрүүлсэн ухаантай бүсгүй байна, баргийн хүн зориглож барихгүй төрлөөр бичиж байгаад талархаж таньд амжилт хүсье

103.212.119.193з   • 10 сарын 1. 15 цаг 28 минут

бас нэг үлгэр бичигч

203.91.115.43Зочин   • 9 сарын 24. 8 цаг 23 минут

Одоо ч бараг хүн бүр л зохиолч болж дээ. Оюун ухаан ингэж доройтохыг харлаа. Захын авгай дуртай сэдвээ бариад л ном нэртэй цаас үйлдвэрлэдэг болж дээ.

203.91.112.133Зочин   • 9 сарын 18. 13 цаг 58 минут

Нээрээ түүхийг гуйвуулж бичиж болохгүй шүү

139.5.217.199Зочин   • 9 сарын 17. 17 цаг 36 минут

ЧААВАЭАС ХОВ ЯРИАД Л

182.160.34.94Зочин   • 9 сарын 17. 12 цаг 22 минут

Түүхийг зохиож болохгүй.

103.26.195.231Зочин   • 9 сарын 17. 12 цаг 14 минут

Зоргоороо юм бичдэг болжээ

66.181.168.131Зочин   • 9 сарын 17. 11 цаг 32 минут

Tarhini tembuurel

150.129.142.161ЗОЧИН   • 9 сарын 17. 11 цаг 03 минут

ТӨРИЙН САЙДЫГ МЯНГАТЫН НОЁН БОЛГОЖ ГУЙВУУЛААД БАЙВАЛ ЯМАР ТҮҮХЭН РОМАН БАЙХАВ ДЭЭ.

Шинэ мэдээ

Цусны хорт хавдраар өвдсөн Сүйжинд туслах "Сэтгэл шингэсэн аялгуу" тоглолт болоход гуравхан хоног үлдлээ9 цаг 13 минутын өмнөБусдад цэцэг бэлэглэхэд учир бий9 цаг 18 минутын өмнөЖүжигчин Гонюү болон Пак Богум нарын анхны хамтрал "Собуг" тун удахгүй9 цаг 28 минутын өмнөТанилц: Нийслэлийн Засаг дарга Д.Сумъяабазарын зургаан орлогч9 цаг 34 минутын өмнөХэрхэн төлөвлөж сурах вэ9 цаг 38 минутын өмнөТ.Аззаяа: Газрын ховор элементээрээ манай улс дэлхийд өрсөлдөх боломжтой9 цаг 48 минутын өмнөЯпон хүлэмжийн хийн ялгарлыг тэглэхээ амласныг сайшаажээ9 цаг 58 минутын өмнөСпиртэн суурьтай гар халдваргүйжүүлэгчийг хэрэглэж хэвшээрэй10 сар 27. 15:30"Спутник V" вакцинаар тариулсан хүмүүсийн 85 хувьд нь гаж нөлөө ажиглагдаагүй10 сар 27. 15:20ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ Канадын Элчин сайдтай уулзав10 сар 27. 15:10Цаг хугацааны хар нүх гэж бий юу10 сар 27. 15:10Армен бөх яагаад дайнд явснаа тайлбарлалаа10 сар 27. 15:00Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх сонгон шалгаруулалтад урьж байна10 сар 27. 14:51Мөнгөө хэрхэн хадгалах вэ – Ихэр хөвгүүдийн бодит жишээ10 сар 27. 14:49Цар тахлын дараах жүдочдын шинэ чансаа (Эмэгтэй)10 сар 27. 14:40Эмийн бүртгэлийн загвараас зөрүүтэй 1 нэрийн эм илрүүлж байжээ10 сар 27. 14:30Францын барааг худалдан авахгүй байхыг Эрдоган туркуудад уриалав10 сар 27. 14:20Бүх төхөөрөмжид ашиглаж болох тавхан секундэд цэнэглэдэг батерей зохион бүтээжээ10 сар 27. 14:10Асашёорюү Д.Дагвадорж Ерөнхийлөгчийн бие төлөөлөгчөөс чөлөөлөгдлөө10 сар 27. 14:07Хойд туйлын "Мөс цавчигч" эзэн10 сар 27. 14:00Халдвар авсан хүний тоо таван өдөр дарааллан 400 мянга давжээ10 сар 27. 13:40COVID-19: Буриадад гурван одтой буудлыг эмнэлэг болгон ашиглана10 сар 27. 13:30Аброгенчүүдийн уран зургийн үзэсгэлэнд монгол хүүхдийн 50 гаруй бүтээл тавигджээ10 сар 27. 13:20Беларусийн эсэргүүцэл: Жагсагчдын эсрэг хүч хэрэглэж, 200 гаруй хүн баривчлагджээ10 сар 27. 13:10Ази, Номхон далайн хэлэлцээрээс ашиг хүртэнэ10 сар 27. 13:00Тайгад суурилуулсан камерт ховор ан амьтдын дүрс, зураг бичигджээ10 сар 27. 12:50Москва хотод халдварын улмаас нас барсан хүний тоо 6.5 мянга давжээ10 сар 27. 12:40Цар тахлын дараах жүдочдын шинэ чансаа (Эрэгтэй)10 сар 27. 12:30АНУ-ын Конгрессын Сенатын танхим Дээд шүүхийн шүүгчийг томилов10 сар 27. 12:20Виртуал спортын наадам дуусахад ердөө хэдхэн хоног үлдлээ10 сар 27. 12:16
© 2008 - 2020 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.