2020 оны 9-р сарын 25
15 цаг 20 минут

Я.Баяраа: Би хэсэгтээ яруу найргаас хөндийрч, эрч хүчээ судалгаанд зориулна

Үндэсний тэргүүлэгч www.zaluucom.mn сайт “Номын хавчуурга” утга зохиолын подкастынхаа зургаа дахь дугаарыг уншигч, сонсогч та бүхэнд толилуулж байна. Энэ удаагийн зочин “Алтан өд” шагналт, яруу найрагч Ядамсүрэнгийн Баяраа. Тэрбээр хэдхэн хоногийн өмнө яруу найргийн тав дахь түүврээ “Бороонд норсон Чехов” нэртэйгээр хэвлүүлсэн билээ. 

Я.Баяраа 2010 онд МУИС-ийн ГХСС-ийг Франц-Роман судлаач мэргэжлээр, 2012 онд МУИС-ийн МХСС-ийг Утга зохиол судлалын магистр зэрэгтэйгээр тус тус төгссөн. МУИС-ийн Утга зохиолын дугуйланд бидний үеийн залуучууд шүлэг, найргаа уншиж явахад Я.Баяраа тэр дундаа л сонин үзэгдэл байлаа.  Анх “Янжинлхам” яруу найргийн наадамд түрүүлж, түүнээс хойш Янжинлхамын эзэн яруу найрагч Я.Баяраа гэж дуудуулж явлаа. Өдгөө Я.Баяраа “Тойм” сэтгүүлд сэтгүүлчээр ажиллахын зэрэгцээ СУИС-ийн Тайз Дэлгэцийн Урлагийн Сургуульд багшаар ажиллаж байна.

2017 онд тэрбээр “Таслал” яруу найргийн номоо гаргаж, тэр жилдээ “Алтан өд” шагнал хүртэж байсан юм.  Манай үеийн залуучуудаас “Алтан өд” хэмээх нэр хүндтэй шагналыг хүртсэн хоёрхон яруу найрагчийн нэг билээ. 

Я.Баяраагийн оролцсан подкастын онцлох ишлэлүүд

-Яруу найргийн ном гаргахад маш их догдолдог байлаа. Тэр догдлол алга болчихож. 2011 онд “Цөн” гэдэг номоо гаргахдаа маш их догдолж байсан. 2017 онд “Таслал” номоо гаргахдаа ч догдлолыг мэдэрч байлаа.

-Одоо яруу найргийн их зузаан, олон янзын өнгө төрхтэй байх хэрэггүй юм шиг санагддаг. Орчин үе тэгж шаарддаг болчихож. Нэг, хоёр жилийн хугацаанд бичсэн, хүний амьдралын зурвас үеийг илэрхийлсэн байвал зүгээр юм болов уу гэж бодож байгаа.

 

-Чехов бол миний хамгийн дуртай зохиолч. Жижиг ёгт үлгэрээс эхлээд “Интоорын цэцэрлэг” гэдэг агуу жүжиг бичсэн хүн шүү дээ. 

-Одоо би шагнал аваад баярлаагүй гэж худлаа яриад яах вэ дээ. “Алтан өд” аваад би маш их баярласан. Манай үеийн найрагчдаас “Алтан өд” авсан хоёр дахь хүн би байсан. Нэг хэсэг хамар дээшлээд явж өгсөн. Энэ бол яруу найрагч байсныг нь урамшуулдаг гайхалтай шагнал. Хамгийн олон зохиолч, яруу найрагчдыг цуглуулсан Зохиолчдын хороонд үнэлэгдэнэ гэдэг сайхан.

-“Алтан өд” авчихсан юм чинь хичээх хэрэгтэй гэж яг үнэндээ би бодоогүй. Бичиж байгаа шүлэг минь миний л ул мөр, таашаал. Ядаж өөрийнхөө шүлгэндээ өөрийнхөөрөө байхгүй бол болохгүй. Тиймээс чөлөөтэй бичихийг эрэлхийлдэг.  Тиймдээ ч чөлөөтэй нэр өгсөн.

 

-Би ритмтэй давталт хийхдээ гаршсан байж магадгүй. Тэгж бичихээр шүлгийг их амархан биччихдэг. Энэ чинь мэдрэмжийг хүргэх, өөрийгөө илэрхийлэх л хэв маяг шүү дээ. 

-Д.Урианхай гуайн тухай миний нэг шүүмж байгаа. “Uriankhai Utopia | Poet” гэсэн гарчигтай. Заавал гадаадаар нэрлэсэн ч учиртай. Бидний яруу найраг гэдэг ойлголтоор Д.Урианхай ахыг ойлговол “Болор цом”-ын үсэргээнээс ялгаагүй болчихно. Жишээ нь,  Миний шарга морь үхсэн. Тэр шарга морь уян дээр байхдаа дүүдээ сургааль айлдаад, дүү нь ахын захиасыг дааж наадамд түрүүлсэн гэх утгатай шүлэг бичсэн нөхрийг яруу найрагч гээд байна. Гэтэл хажууд нь асар том философи эргэцүүллээ сүлжиж суудаг Д.Урианхай гуайг яруу найрагч гээд, нөгөө хүнтэй нэг ай, категороор ойлгоно гэдэг утгагүй. 

-Яруу найраг гэдэг чинь ажил. Яруу найраг амьдралын чухал хэсэг мөн. Бяр чадалтай хүн хорвоод ховорхон төрдөг шиг өөрийн гэсэн яруу найргийн өгөгдөлтэй хүн ч ховорхон төрдөг юм. 

 

-Би хэсэгтээ яруу найргаас хөндийрч, эрч хүчээ судалгаанд зориулна

-Муу ч бай, сайн бай манай уран зохиол идэвхтэй байгаа. Ийм идэвхтэй байсан цаг гэвэл 1990-ээд оны үед яруу найргийн хувьд их идэвхжиж байсан. Номын зах зээл, маркетинг хэвлэлийн газрын зах зээл рүү бага багаар ойртож эхэллээ. Сэхээтэй гэж өөрийгөө үздэг болгон паблишинг байгуулах гэж үздэг болж.

-Таван жилийн өмнө номын яармаг өнгөрсөн өдрүүдийнх шиг байгаагүй шүү дээ. Ш.Дулмаа, П.Бадарч тэргүүтэй хэдэн найрагчид Улаанбаатар банкны жижигхэн зааланд суудаг байлаа. Хүн орж ирдэг нь мэдэгдэхгүй байсан цаг үе саяхан. Гэтэл одоо Сүхбаатарын талбай дүүрэн хөл тавих зайгүй асар тавьж, бүгд л паблишингтэй болж.  Энэ бол маш сайн сэргэлт шүү.

-Хүүрнэл зохиолын төрлөөр хийхээр бодсон хэд хэдэн ажил бий. Эхлүүлсэн ажил ч байгаа. Судалгааны бүтээлээ гаргасны дараа залгуулаад гаргана. Нэг романы захыг гаргаад, системийг нь бүлэглэчихсэн байгаа. 

 

-Манай яруу найрагчид шиг цамаан, таван мөр таталчихаад хамраа өргөдөг хүмүүст хүүрнэл зохиол гэдэг хэцүү, тэр болгон аавын хүү бичдэг ч төрөл биш. Тийм учраас хүүрнэл зохиол руу гэтэж л явна.

-Манай уран зохиолд гүн ухааны том роман гарсан нь одоохондоо бараг л алга. Энэ миний л бодол шүү.

 

-Манай хүүрнэл зохиолын түвшин адал явдалт романы түвшинд л байгаа. 

0
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичих

Шинэ мэдээ

Төв аймагт 4 тохиолдол батлагдаж, Зуунмод хотоос орох гарах хөдөлгөөнийг хязгаарлажээ3 цаг 43 минутын өмнөТусгаарлах байрны төлбөр буцаах болон зөрүү авах иргэдийн анхааралд6 цаг 50 минутын өмнөЦар тахлын эсрэг авч хэрэгжүүлж байгаа ажлын талаар УИХ-ын байнгын хорооны түр хороонд танилцуулав6 цаг 52 минутын өмнөЗасгийн газар вакцин импортлох ААН-үүдийг дэмжинэ6 цаг 54 минутын өмнөМҮОНРТ-ийн Ерөнхий захирлаар А.Бүрэнбаатар томилогджээ6 цаг 58 минутын өмнөЕрөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ уучлал хүслээ7 цаг 1 минутын өмнөЭМЯ: Банкинд ажилладаг нэг хүнээс халдварын шинэ голомт үүссэн7 цаг 5 минутын өмнөУлаанбаатарт 5 хэм хүйтэн байна7 цаг 7 минутын өмнөС.Амарсайхан: Танхимын хичээлийг ирэх дөрөвдүгээр сарын 1-нээс эхлүүлэх төлөвлөгөөтэй байна3 сар 5. 15:13УОК: Насанд хүрсэн нийслэлийн иргэдийг 3, 4 дүгээр сард багтаан вакцинжуулна3 сар 5. 15:05Л.Бямбасүрэн: Бид багаараа тасралтгүй суралцаж, олон шинэ технологийг нэвтрүүлсэн учраас УНТЭ-ийн “ШИЛДЭГ ТАСАГ” болж чадлаа3 сар 5. 14:39Намын түүхт ойг мартуулсан үзэн ядалт - Н.Багабанди VS Н.Энхбаяр3 сар 5. 14:00Зөвшөөрөлгүй барилгуудыг нураах хүртэл арга хэмжээ авна3 сар 5. 13:17"Оюутолгой" ХКК татварын актаар ногдуулсан 648.9 тэрбум төгрөгийг төлжээ3 сар 5. 12:49ХААН Банк Сангаас хэрэгжүүлж буй “Эмэгтэйчүүдийг дэмжих хөгжлийн хөтөлбөр”-ийн бүртгэл эхэллээ3 сар 5. 12:08379 иргэнд төрийн үйлчилгээ болон шинжилгээний цэгийн мэдээлэл өгч ажиллалаа3 сар 5. 11:57Яаралтай шинжилгээ өгөх шаардлагатай иргэдэд албан тодорхойлолтоор үйлчилнэ3 сар 5. 11:55“Moderna”-гийн вакцинаас ГАЖ НӨЛӨӨ илэрчээ3 сар 5. 11:53Б.Буяндорж, Т.Ариунаа нар суултаа түр зогсоосон ч дахин зөвшөөрөл авч, ХЭҮК-т хандана гэв3 сар 5. 11:51УОК-ын Шуурхай штабын даргаар Ж.Чүлтэмсүрэнг томилжээ3 сар 5. 11:43Нэг шинэ голомт үүслээ3 сар 5. 11:30Д.Нарангэрэл: Нийслэлд халдварын 20 голомт идэвхтэй байна3 сар 5. 11:19ЭМЯ: 77 хүнээс халдвар илэрсний 5 хүний эх уурхай тодорхойгүй байна3 сар 5. 11:12Нийгмийн даатгалын дэвтэр цахим боллоо3 сар 5. 11:00Засгийн газар ээлжит бусаар хуралдана3 сар 5. 10:44Улсын Дээд шүүхийн танхимын тэргүүнийг сонгоно3 сар 5. 10:4014 улсаас 169 иргэн эх орондоо ирлээ3 сар 5. 10:36С.Амарсайхан: Амьдрал хэвийн горимдоо шилжээд удаагүй тул баярыг хавтгайруулан тэмдэглэхгүй байхыг уриалж байна3 сар 5. 10:33Улаанбаатарт 4 хэм хүйтэн байна3 сар 5. 10:29Хятад улс хиймэл оюун ухааны талаарх нийтлэлээрээ дэлхийд тэргүүлжээ3 сар 4. 17:00
© 2008 - 2021 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.