2020 оны 9-р сарын 25
15 цаг 20 минут

Я.Баяраа: Би хэсэгтээ яруу найргаас хөндийрч, эрч хүчээ судалгаанд зориулна

Үндэсний тэргүүлэгч www.zaluucom.mn сайт “Номын хавчуурга” утга зохиолын подкастынхаа зургаа дахь дугаарыг уншигч, сонсогч та бүхэнд толилуулж байна. Энэ удаагийн зочин “Алтан өд” шагналт, яруу найрагч Ядамсүрэнгийн Баяраа. Тэрбээр хэдхэн хоногийн өмнө яруу найргийн тав дахь түүврээ “Бороонд норсон Чехов” нэртэйгээр хэвлүүлсэн билээ. 

Я.Баяраа 2010 онд МУИС-ийн ГХСС-ийг Франц-Роман судлаач мэргэжлээр, 2012 онд МУИС-ийн МХСС-ийг Утга зохиол судлалын магистр зэрэгтэйгээр тус тус төгссөн. МУИС-ийн Утга зохиолын дугуйланд бидний үеийн залуучууд шүлэг, найргаа уншиж явахад Я.Баяраа тэр дундаа л сонин үзэгдэл байлаа.  Анх “Янжинлхам” яруу найргийн наадамд түрүүлж, түүнээс хойш Янжинлхамын эзэн яруу найрагч Я.Баяраа гэж дуудуулж явлаа. Өдгөө Я.Баяраа “Тойм” сэтгүүлд сэтгүүлчээр ажиллахын зэрэгцээ СУИС-ийн Тайз Дэлгэцийн Урлагийн Сургуульд багшаар ажиллаж байна.

2017 онд тэрбээр “Таслал” яруу найргийн номоо гаргаж, тэр жилдээ “Алтан өд” шагнал хүртэж байсан юм.  Манай үеийн залуучуудаас “Алтан өд” хэмээх нэр хүндтэй шагналыг хүртсэн хоёрхон яруу найрагчийн нэг билээ. 

Я.Баяраагийн оролцсан подкастын онцлох ишлэлүүд

-Яруу найргийн ном гаргахад маш их догдолдог байлаа. Тэр догдлол алга болчихож. 2011 онд “Цөн” гэдэг номоо гаргахдаа маш их догдолж байсан. 2017 онд “Таслал” номоо гаргахдаа ч догдлолыг мэдэрч байлаа.

-Одоо яруу найргийн их зузаан, олон янзын өнгө төрхтэй байх хэрэггүй юм шиг санагддаг. Орчин үе тэгж шаарддаг болчихож. Нэг, хоёр жилийн хугацаанд бичсэн, хүний амьдралын зурвас үеийг илэрхийлсэн байвал зүгээр юм болов уу гэж бодож байгаа.

 

-Чехов бол миний хамгийн дуртай зохиолч. Жижиг ёгт үлгэрээс эхлээд “Интоорын цэцэрлэг” гэдэг агуу жүжиг бичсэн хүн шүү дээ. 

-Одоо би шагнал аваад баярлаагүй гэж худлаа яриад яах вэ дээ. “Алтан өд” аваад би маш их баярласан. Манай үеийн найрагчдаас “Алтан өд” авсан хоёр дахь хүн би байсан. Нэг хэсэг хамар дээшлээд явж өгсөн. Энэ бол яруу найрагч байсныг нь урамшуулдаг гайхалтай шагнал. Хамгийн олон зохиолч, яруу найрагчдыг цуглуулсан Зохиолчдын хороонд үнэлэгдэнэ гэдэг сайхан.

-“Алтан өд” авчихсан юм чинь хичээх хэрэгтэй гэж яг үнэндээ би бодоогүй. Бичиж байгаа шүлэг минь миний л ул мөр, таашаал. Ядаж өөрийнхөө шүлгэндээ өөрийнхөөрөө байхгүй бол болохгүй. Тиймээс чөлөөтэй бичихийг эрэлхийлдэг.  Тиймдээ ч чөлөөтэй нэр өгсөн.

 

-Би ритмтэй давталт хийхдээ гаршсан байж магадгүй. Тэгж бичихээр шүлгийг их амархан биччихдэг. Энэ чинь мэдрэмжийг хүргэх, өөрийгөө илэрхийлэх л хэв маяг шүү дээ. 

-Д.Урианхай гуайн тухай миний нэг шүүмж байгаа. “Uriankhai Utopia | Poet” гэсэн гарчигтай. Заавал гадаадаар нэрлэсэн ч учиртай. Бидний яруу найраг гэдэг ойлголтоор Д.Урианхай ахыг ойлговол “Болор цом”-ын үсэргээнээс ялгаагүй болчихно. Жишээ нь,  Миний шарга морь үхсэн. Тэр шарга морь уян дээр байхдаа дүүдээ сургааль айлдаад, дүү нь ахын захиасыг дааж наадамд түрүүлсэн гэх утгатай шүлэг бичсэн нөхрийг яруу найрагч гээд байна. Гэтэл хажууд нь асар том философи эргэцүүллээ сүлжиж суудаг Д.Урианхай гуайг яруу найрагч гээд, нөгөө хүнтэй нэг ай, категороор ойлгоно гэдэг утгагүй. 

-Яруу найраг гэдэг чинь ажил. Яруу найраг амьдралын чухал хэсэг мөн. Бяр чадалтай хүн хорвоод ховорхон төрдөг шиг өөрийн гэсэн яруу найргийн өгөгдөлтэй хүн ч ховорхон төрдөг юм. 

 

-Би хэсэгтээ яруу найргаас хөндийрч, эрч хүчээ судалгаанд зориулна

-Муу ч бай, сайн бай манай уран зохиол идэвхтэй байгаа. Ийм идэвхтэй байсан цаг гэвэл 1990-ээд оны үед яруу найргийн хувьд их идэвхжиж байсан. Номын зах зээл, маркетинг хэвлэлийн газрын зах зээл рүү бага багаар ойртож эхэллээ. Сэхээтэй гэж өөрийгөө үздэг болгон паблишинг байгуулах гэж үздэг болж.

-Таван жилийн өмнө номын яармаг өнгөрсөн өдрүүдийнх шиг байгаагүй шүү дээ. Ш.Дулмаа, П.Бадарч тэргүүтэй хэдэн найрагчид Улаанбаатар банкны жижигхэн зааланд суудаг байлаа. Хүн орж ирдэг нь мэдэгдэхгүй байсан цаг үе саяхан. Гэтэл одоо Сүхбаатарын талбай дүүрэн хөл тавих зайгүй асар тавьж, бүгд л паблишингтэй болж.  Энэ бол маш сайн сэргэлт шүү.

-Хүүрнэл зохиолын төрлөөр хийхээр бодсон хэд хэдэн ажил бий. Эхлүүлсэн ажил ч байгаа. Судалгааны бүтээлээ гаргасны дараа залгуулаад гаргана. Нэг романы захыг гаргаад, системийг нь бүлэглэчихсэн байгаа. 

 

-Манай яруу найрагчид шиг цамаан, таван мөр таталчихаад хамраа өргөдөг хүмүүст хүүрнэл зохиол гэдэг хэцүү, тэр болгон аавын хүү бичдэг ч төрөл биш. Тийм учраас хүүрнэл зохиол руу гэтэж л явна.

-Манай уран зохиолд гүн ухааны том роман гарсан нь одоохондоо бараг л алга. Энэ миний л бодол шүү.

 

-Манай хүүрнэл зохиолын түвшин адал явдалт романы түвшинд л байгаа. 

0
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичих

Шинэ мэдээ

Ерөнхий сайд Р.Чингис, Т.Гантөмөр нарт хариуцлага тооцож, “Zaisan Hill”-ийн тусгай зөвшөөрлийг цуцал гэжээ10 сар 17. 16:22Р.Отгонжаргал: "Камертон" хамтлагт Зөрчлийн хэрэг нээсэн10 сар 17. 15:58УБТЗ-ын ТУЗ-ийн гишүүд Эрхүүд очоод "хөгөө" чиржээ10 сар 17. 15:56Энэ өвөл нийслэлийн хэмжээнд махны нөөц бүрдүүлэх ажлыг 17 салбар нэгж гүйцэтгэнэ10 сар 17. 15:54Д.Батгэрэл: Өрсөлдөгч маань миний тулааныг их судалж орж ирсэн байна10 сар 17. 15:51НМХГ: “Камертон“ хамтлагийн тоглолтыг үзсэн хүмүүс шинжилгээ өгөхийг анхааруулж байна10 сар 17. 15:49УОК: Хүүхдүүдийн өвчлөл буурч байгаа боловч их, дээд сургуулийн орчинд эрсдэл өндөр хэвээр байна10 сар 17. 15:46Д.Сумъяабазар: “Зайсан Хилл“ цогцолбор дахь “Собт трейд“ компани гурав дахь удаагаа зөрчлийн хэргээр шалгагдаж байна10 сар 17. 15:44Улсын аварга П.Бүрэнтөгсийн зодог, шуудаг дуудлага худалдаагаар 20.5 сая төгрөгөөр зарагджээ10 сар 17. 15:42Д.Сумъяабазар: Д.Дагвадорж эзэн нь юм бол гарч ирж тайлбарла, хөгжүүлэх гэж байгаа бол үүнийгээ хамгаал10 сар 17. 15:40Ардчилсан намыг итгэмжлэхгүйгээр төлөөлөх цорын ганц эрх надад байгаа10 сар 15. 16:17ҮБХИС-ийнханд төрийн дээд цол, одон, медаль хүртээв10 сар 15. 14:38"Tourism forum Mongolia 2021" аравдугаар сарын 26-нд болно10 сар 15. 12:23Х.Ганхуяг: Одоогийн хөрөнгө оруулалтын хууль уул уурхайд зориулагдсан юм шиг хардлага төрүүлж байгаа10 сар 15. 12:18С.Эрдэнэ: УИХ-ын гишүүн Б.Бейсен, Ж.Батсуурь нарын АН-аас хөөх асуудлыг хэлэлцэнэ10 сар 15. 12:17Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх: Хэн нэгний дарамт шахалт, хүсэл, даалгавраар гэмгүй нэгнийг хэлмэгдүүлж болохгүй, гэмт этгээдийг ял завшуулж болохгүй10 сар 15. 12:03ВИДЕО:БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Мүн Жэ Ин вакцины нэмэлт тунд хамрагджээ10 сар 15. 11:47Маргааш худалдааны төвүүд ажиллахгүй10 сар 15. 11:31Маргааш архи зарахгүй10 сар 15. 11:17Алтанбулаг авто замын боомтоор ачаа тээврийн хөдөлгөөнийг нээлээ10 сар 15. 11:06Хөндөх сэдэв: Бусдын амь насанд хүрсэн эсвэл хүнд гэмтэл учруулчихаад "өршөөлийн хууль"-иар суллагдсаар байх уу10 сар 15. 10:58Улаанбаатар хотод -4 хэм хүйтэн байна10 сар 15. 10:53Л.Энх-Амгалан: Багш нарын суурь цалинг нэмнэ10 сар 14. 19:31С.Ганбаатар: Таван жилийн үр дүнд монгол улсын хүн бүр 30 сая төгрөгийн өртэй болсон10 сар 14. 19:29Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ: Хар дарсан зүүд мэт шөнө өнгөрч, монгол улсын эдийн засагт үүр хаяарч эхэлж байна10 сар 14. 19:24ХНХЯ: Хүнсний дэмжлэг авдаг байсан 20,000 орчим иргэнийг ажилд зуучилсан10 сар 14. 19:17Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ: Иргэдээ вакцинжуулалтад яаралтай хамруулаагүй бол 46 мянга гаруй иргэний амь нас эрсдэлд орох байсан10 сар 14. 18:54Х.Булгантуяа: 1 сая долларын хөрөнгө оруулсан ч байнгын амьдрах эрх үүсдэггүй10 сар 14. 17:18Х.Ганхуяг: Монгол Улсад бизнес хийх хөрөнгө оруулалтын босгыг виз авах босготой андуурснаас болж энэ асуудал үүсэж байна10 сар 14. 17:03"Би ямар нэгэн хууль бус үйлдэл хийгээгүй учир МҮИС-аас уучлалт гуйх шаардлагагүй10 сар 14. 15:15
© 2008 - 2021 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.