2023 оны 6-р сарын 7
11 цаг 37 минут

​​​​​​​СОНГУУЛИЙН ХУУЛЬ: 78 гишүүн сонгох тойргийн том, жижиг мажоритар хувилбарыг 2024 онд шийдэж, хаалттай жагсаалтад багтах 48 нэрсийг ил зарлана гэж батлахаар бэлтгэж байна

Эрх баригчид тэргүүтэй улс төрийн намууд Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөө хийж гишүүдийн тоог 126, сонгуулийн тогтолцоог 78:48 хэмээн холимог байхаар шийдээд долоо хоног өнгөрлөө. Энэ өдрүүдэд ҮХӨ-ийн үргэлжлэл болох Сонгуулийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг хэлэлцэж байна. Энэ бол Үндсэн хуулиас дутахгүй нэн чухал хууль. Өчигдөр МАН, АН, ХҮН намуудын төлөөллөөс бүрдсэн ажлын хэсэг хуралдаж саналуудаа “хайрцагласан”. Өнөөдөр байнгын хороогоор хэлэлцэж эхэлнэ. Нэгэнт том “тоглоомын дүрэм” ойлгомжтой болж, тохироо явсан тул сонгуулийн хууль дээр нэг их цаг алдахгүй л болов уу. Энэ долоо хоног, амжихгүй бол ирэх долоо хоногтоо багтаагаад “машиндах” биз.

Сонгуулийн хуулийн өөрчлөлт дээр тойргийн хуваарилалт, эмэгтэйчүүдийн квот, намын жагсаалтын хаалттай болон нээлттэй хувилбарын алийг сонгох, цаашлаад жагсаалт дахь дараалал гэх зэрэг олон чухал асуудлууд тодорхой болно.

НЭГ, Олныг төлөөлөх 78 гишүүнийг том, жижиг мажоритарын аль хувилбараар сонгохоо 2024 онд УИХ-ын тогтоолоор шийднэ

ҮХӨ-ийн дараа улстөрчдийн хамгийн их анхаарч буй зүйл бол олныг төлөөлөх 78 гишүүнийг тойргоос сонгохдоо том, жижиг мажоритар хувилбарын аль замаар нь явуулах вэ гэдэг асуулт юм. Угтаа бол 2020 оны сонгуульд ашигласан томсгосон мажоритар хувилбарыг сонгох нь зүйтэй. Судлаачид ч уг хувилбар дээр саналаа өгдөг. Гэвч дахин сонгогдох боломжоо тасралтгүй эрэлхийлж яваа ах нар тэргүүтэй одоогийн УИХ-ын гишүүд жижиг мажоритар хэлбэрээр 78 тойрогт хүч үзэх санаатай байгаа. Яагаад гэвэл өнгөрсөн хугацаанд тойргоо хангалттай “усалчихсан”, тойргийн сонгогчдодоо харьцангуй танил дүрийг бүтээчихсэн. Төсвийг мөнгийг зам харгуй, байшин сав болгоод цемент зуурчихсан. Мөн нүүрс, тендер, Хөгжлийн банкнаас эхлээд буруу гарын мөнгөн “хуримтлуулал” ихтэй тул жижиг тойрогт мөнгөөр “зодох” сонирхол, боломж тэдэнд харьцангуй элбэг. Өөрөөр хэлбэл, жижиг тойрогт очиж өрсөлдөх нь МАН-ын ах нарт ашигтай. Намын нэр, намын даргын нэр хүнд гэхээс илүүтэй жалга, жалгандаа үзэх нь МАН шиг “хөл” сайтай нам хамаагүй бага хохирно.

Гэхдээ аль хувилбараар явах вэ гэдэгт одоохондоо хариулт өгөхгүй. Сонгуулийн тойрог байгуулах, тойргийн мандатын тоо, дугаар, нутаг дэвсгэр, төвийг УИХ-аас тогтоол гаргаж шийддэг. Өөрөөр хэлбэл, сонгуулийн хуулиар үүнийг шийдэхгүй гэсэн үг. Энэ асуудлыг сонгууль дөхүүлж байгаад, магадгүй 2024 оны гаргаад бараг шийдэх байх. Тэр хүртэл тойргууд дээрээ судалгаануудаа явуулж, горилогчдынхоо тарыг таньж, өөр хооронд нь өрсөлдүүлэн багагүй тос, тоос гаргуулах биз. Ингээд эцэст нь хамгийн ашигтай “зиг заг” хувилбараараа тойргоо зурах нь гарцаагүй.

ХОЁР, Хаалттай жагсаалт бөгөөд 48 нэр дэвшигчээ намууд эрт зарлана

Намын жагсаалтыг нээлттэй байх уу, хаалттай байлгах уу гэдэг хувилбараа сонгуулийн хуульдаа харин зааж өгнө. Өчигдөр ажлын хэсэг дээр хаалттай хувилбараар жагсаалтын асуудлыг шийдэхээр яригдсан. Одоо байнгын хороо, чуулганаар орж батлагдана. Харин хаалттай жагсаалтад багтаж буй 48 нэр дэвшигчээ нийтэд эрт зарлаж, ил болгох гэнэ. Ингэснээр сонгогчид эртнээс мэдээлэлтэй болж, нэр дэвшигчдийг жагсаалтад анализ хийсний дүнд хүмүүст нь тулгуурлаж нам дугуйлах нь. Намуудын авсан саналын хувийг нь босго оноотой нь уялдуулан хувь тэнцүүлж суудал хуваарилах юм. Нээлттэй жагсаалтыг сонгож болох сонгогчдын санал өгөх хугацаа сунаж, сонгуулийн ирцтэй холбоотой асуудал үүсэх эрсдэлтэй. Мөн саналын хуудсанд маш олон тэмдэглэгээ хийх тул энэ хэрээр хүчингүй саналын хуудас маш их гарах эрсдэлтэй. Тиймээс хаалттай жагсаалт гаргаад, жагсаалтад багтсан хүмүүсээ эрт зарлах хувилбар явах бололтой.

ГУРАВ, намуудын босго оноог төсөлд тусгагдсан ГУРАВ хэвээр нь хадгална

Сонгуулийн хуулийг өргөн барихдаа пропорциональ хувилбарын дагуу жагсаалтаар орж ирэх гишүүдийн намд нь тавих босго оноог 3 хувь болгохоор заасан. Тэгвэл ажлын хэсэг болон улс төрийн хүрээнд намуудын босго оноог 3 хувь хэвээр нь хадгалах гэнэ. Өнгөрсөн 2012 оны босго оноо 5 байсан гэдгийг дашрамд сануулах нь зүйтэй байх. Энэ босго онооны дагуу жагсаалтаар сонгогдох гишүүдийн тоог нам тус бүрд хувь тэнцүүлэн хуваарилах юм. Мэдээж босго оноог бууруулсан нь жижиг намуудын төлөөлөл орж ирэх боломж нь нээгдэнэ. Гэхдээ нөгөө талдаа том намуудын жагсаалтаар орж ирэх гишүүдийн тоо нэмэгдэх учиртай.

ДӨРӨВ, эмэгтэй нэр дэвшигчдийн 30 хувийн квотыг хадгална

Энэ удаагийн сонгуулийн хуульд эрх баригчид болон улс төрийн намуудын зүгээс барьж буй маш прогрессив бодлогуудын нэг нь эмэгтэйчүүдийн квот юм. Өнгөрсөн хугацаанд 20 хувийн квотыг намууд эмэгтэйчүүддээ өгсөөр ирсэн. Тэгвэл энэ удаад уг квотыг нэмж 30 хувь болгохоор тусгасан. Өчигдөр хуралдсан ажлын хэсэг ч үүнийг дэмжсэн. Тиймээс байнгын хороо, УИХ-аар эмэгтэйчүүдийн нэр дэвших квотыг 30 болгож тогтох нь ойлгомжтой байх. Энэ бол маш прогрессив хандлага юм. Квотгүй байсан эмэгтэйчүүд 20 хувь хүртэл квоттой болсон. Одоо 30 хувь, ирээдүйд 50 хувь руу зүтгэх нь зүйтэй. Өчигдөр С.Одонтуяа, Т.Доржханд нарын гишүүд эмэгтэйчүүдийн квотыг 40 болгох санал гаргаж санал хураалгасан ч олонхын дэмжлэг аваачгүй байна.

ТАВ, намын жагсаалтад эмэгтэйчүүдийн 30 хувийг дуустал эрэгтэй, эмэгтэй гэж дараалуулж бичнэ

Сонгуулийн хуульд намын жагсаалтад эрэгтэй, эмэгтэй хүйсийн харьцааг 1:1 гэсэн байдлаар тусгах дээр ажлын хэсэг санал нэгдсэн байна. Ингэснээр намын жагсаалтад эмэгтэйчүүдийн эзлэх хувийнхаа дагуу эрэмбэлэгдэхдээ нэг эрэгтэй, нэг эмэгтэй нэр дэвшигч гэсэн байдлаар бичигдэнэ гэсэн үг. Ингэснээр дараагийн парламентад урд нь байгаагүй олон эмэгтэй гишүүд орж ирэх нөхцөл бүрдэх юм. Парламент бол нийгмийн бүлэг, сегмент, газар нутгийн төлөөллийг бүрэн хангах учиртай. Одоогийн харьцаагаар бол 17 хувийг нь л эмэгтэйчүүд эзэлж байна. Энэ бол тэгш оролцоо, тэгш төлөөлөл огтоос биш юм. Мөн эцэст нь сонгуулийн сурталчилгаатай холбоотой асуудлуудыг нэг тийш болгосноор Сонгуулийн хууль бэлэн болно.

Сануулахад эдгээр зүйл нь хуулийн ажлын хэсэг дээр яригдаж, санал нэгдсэн зүйлс бөгөөд ажлын хэсгийн саналуудыг холбогдох байнгын хороо, УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар хэлэлцэж батална. Гэхдээ ажлын хэсэгт парламентад суудалтай намууд болон тэдний гол төлөөллүүд багтсан. Мөн ҮХӨ-ийн үеэр ерөнхий агуулгууд дээрээ намууд тохирч, ойлголцсон тул эдгээр санал, заалтууд нэг их хөдлөөд байхгүй л болов уу. Өнөөдрөөс байнгын хороодоор эдгээр асуудлууд хэлэлцэгдэж эхэлнэ. Олон нийт, хэвлэл мэдээллийнхэн яг энэ цаг үед сонгуулийн хуульд нэн сонор сэрэмжтэй, соргог хандах нь зүйтэй гэдгийг сануулах нь илүүдэхгүй буй за.

Г.Лхагвадорж

3
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

3 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

185.17.14.116Зочин   • 2023, 7 сарын 9. 2 цаг 49 минут

Төгрөгөө бодоод төрийн сонгуульд оролцохоосдоо.

185.17.14.116Зочин   • 2023, 7 сарын 9. 2 цаг 49 минут

Төгрөгөө бодоод төрийн сонгуульд ороцохоосдоо.

197.210.78.17MNT NEWS   • 2023, 6 сарын 17. 16 цаг 52 минут

Бөөрөө зарах гэж олон жил оролдсоны эцэст би баяртай байна, миний бөөрийг ($600,000USD) үнээр худалдаж авсан Энэтхэгийн NA HEALTH CARE-д баярлалаа. Имэйл: NAHEALTHCARE.IN@GMAIL.COM Whatsapp дугаар: +19099134258 ......... вэбсайт: https://nyhcs.site

Шинэ мэдээ

Хоол үйлдвэрлэлээс болж хуваарьт нислэгүүд хойшлогдсон асуудалд “МИАТ ТӨХК” гүйцэтгэх захирал Б.Мөнхтамир тайлбар өгнө үү2 сар 5. 9:27“МИАТ ХХК”-ийн удирдах албан тушаалтнууд шалгагдаад эхэлсэн сургаар МАН-ын цагаан байраар даргын суудалд горилогч нар гүйдэлтэй болжээ2 сар 4. 12:08Эргэн төлөгдөхгүйгээр цугласан хагас тэрбумын орлогынхоо талаар Мобиком корпорацийн Япон эзэд болон Гүйцэтгэх захирал Кожи Курушима хариулт өгнө үү1 сар 18. 15:39Б.Энхбаяр vs Д.Амарбаясгалан1 сар 18. 11:30Соёлын сайд Ч.Номин та ДБЭТ-ын ерөнхий балетмейстер Д.Дашлхагвыг хамгаалж ажлуулсаар байх уу?2023, 12 сар 22. 16:13Мисс Бямбасүрэн “Miss Asian Awards 2023” тэмцээнд дэд байр эзэллээ2023, 12 сар 8. 12:01Ардчилсан намын даргын Ажлын албаны даргаар намын даргын зөвлөх Энхтөрийн Галбадралыг томиллоо2023, 12 сар 4. 13:04ФИДИК-ийн загвар гэрээний үнэ тогтоох, ажил хүлээлцэх асуудал2023, 11 сар 26. 14:46ТОДРУУЛГА: Цагдаагийн байгууллагын гэр бүлийн хүчирхийллийн дуудлага, мэдээллийн бүртгэл шинэчлэгдсэн2023, 11 сар 19. 14:32Зүүсэн цол энгэрээс гялтагнана, Зурсан түүх тэнгэрээс ч гялалзана2023, 11 сар 4. 10:44БЗД: Үерт автсан хороодод ариутгал, халдваргүйжүүлэлт хийж байна2023, 10 сар 30. 10:35Н.Баярмөнх: Орон сууцны хороолол дунд хашаалсан шүүхийн маргаантай гэх газруудыг шийдвэр гартал чөлөөлөх хэрэгтэй2023, 10 сар 30. 10:32А.Баяр: БЗД-ийн VII хороонд үйл ажиллагаа эрхэлдэг бар, цэнгээний газруудыг цэгцэлнэ2023, 10 сар 30. 10:28БЗД-ийн Ерөнхий боловсролын сургуулиудад “Цахим” индрийг гардуулсаар байна2023, 10 сар 26. 11:03Зөвшөөрлөөр тогтохгүй зөрчлүүдээ нуух аа боль! Ондо2023, 10 сар 16. 13:58Төрийн өмчит “Мон-Атом” компанийн Гүйцэтгэх захирал асан Э.Галбадрал: Ураны салбар эдийн засгийн эргэлтэд орсноор эдийн засгийг солонгоруулах нэгэн тод шар өнгө болж байгаад баяртай байна2023, 10 сар 13. 19:37Л.Лувсандэмбэрэл: Багш, шавь, гэр бүл гэсэн гурвалсан холбоо сайн байж амжилтад хүрдэг2023, 10 сар 5. 14:37Л.Оюун-Эрдэнийн ээлжит том нүүдэл нь ТӨСӨВ байх нь!2023, 9 сар 27. 15:08ТАНИЛЦ: АН-ын дарга Л.Гантөмөрийн зөвлөхүүд2023, 9 сар 25. 14:06Н.Баярмөнх: Хоол захиалж идсэн гэх 54 сая төгрөгөөр гамшгийн үед ажилласан төрийн алба хаагчдын хоол хүнсийг шийдвэрлэсэн2023, 9 сар 19. 11:07“Гэр бүлийн хүчирхийлэл, хүүхдийн эсрэг гэмт хэрэгтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх арга зүй“ сэдэвт бүсчилсэн сургалт болж байна2023, 9 сар 18. 16:32“Нээлттэй –Хөвсгөл-2023” арга хэмжээ Улаанбаатарт болно2023, 9 сар 18. 11:17Цагдаагийн байгууллага, Нэгдсэн Үндэсний байгууллагын Хүүхдийн сан хамтран цахим орчинд үйлдэгдэж буй хүүхдийн эсрэг гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, хамгаалах,иргэдийн эрх зүйн мэдлэгийг дээшлүүлэх, мэдээллийн технологийн зохистой хэрэглээг бий болгох, зорилготой “Нууцалъя- Private” нөлөөллийн аяныг эхлүүлжээ. Тус аян энэ сарын 15-ны өдрөөс 12 сарын 25-ны хугацаанд улсын хэмжээнд зохион байгуулагдана2023, 9 сар 17. 16:28Зул бөхөхийнхөө өмнө бадамладаг!2023, 9 сар 15. 12:57ХИЧЭЭЛ ЭХЭЛЛЭЭ НЭГДСЭН АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ХҮРЭЭНД #ЭРСДЭЛГҮЙ_ИРЭЭДҮЙ ӨДӨРЛӨГИЙГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА2023, 9 сар 5. 17:49ХҮҮХДИЙГ ЗОХИСГҮЙ АГУУЛГААС ХАМГААЛЦГААЯ2023, 9 сар 5. 16:28Хүүхэд хамгааллын хөтөлбөр2023, 8 сар 29. 17:05Хүн худалдаалах гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх “Мэддэг, Мэдээлдэг байя” аян эхэллээ2023, 8 сар 29. 16:42АН-ын 16 Дэд дарга тойрогт нэр дэвшихээр Л.Гантөмөртэй тохирчээ2023, 8 сар 29. 11:23ХИЧЭЭЛ ЭХЭЛЛЭЭ АРГА ХЭМЖЭЭ ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА2023, 8 сар 26. 16:50
© 2008 - 2024 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.