2022 оны 12-р сарын 2
12 цаг 57 минут

Х.Мөнх-Эрдэнэ: Аялал жуулчлал “Ширэнгэн ой”-н хуулиар зохицуулагддаг байсныг цэгцлэх цаг болсон

Аялал жуулчлалын салбарынхан доголон гунигтай байна. Тийзний үнэ, дэд бүтцийн асуудлаас эхлээд яривал асуудал маш их.  Хээр тал, хангай нутгаас илүүү гайхуулах зүйлгүй Монголыг тоож ирэх гадныхан ч цөөхөн. Судалгаагаар олон улсад санхүүгийн боломжтой аялах сонирхолтой хүмүүсийн 80 гаруй хувь нь Монгол Улсыг мэдэхгүй. Жилд 500 мянга орчим жуулчин хүлээн авдаг байсан энгийн үетэй харьцуулахад сүүлийн хоёр жилд энэ тоо 1000 хүртэл хумигдсан. Цар тахлын үед элгээрээ мөлхсөн энэ салбарын ганц найдвар нь Аялал жуулчлалын тухай хууль. Уг хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг Засгийн газар УИХ-д өргөн бариад буй. Энэ онд багтаан батлуулахыг ч Хууль зүй дотоод хэргийн сайд Х.Нямбаатар онцолж байгаа. Хэрэв хуулийн төслийг  энэ онд багтаан баталбал ирэх оны нэгдүгээр сарын 1-ээс хэрэгжих юм. Ингэснээр шагай шиг тарсан аялал жуулчлалын салбарыг нэгтгэж, хууль эрхзүйн орчин тодорхой болно гэдэгт салбарынхан найдаж буй. Ялангуяа хууль батлагдвал тийзний үнэ хямдарч жуулчдыг татах хүлээлт бий. Энэ талаар Аялал жуулчлалын холбооны удирдах зөвлөлийн гишүүн Х.Мөнх-Эрдэнэтэй  ярилцлаа.

-Аялал жуулчлалын салбарынхан өнөөдөр ч хөл дээрээ тогтож амжаагүй байна. Энэ цаг үед Засгийн газраас УИХ-д Аялал жуулчлалын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг өргөн барьж хэлэлцүүлэхээр боллоо. Та бүхний хувьд энэ хуулийн төсөлд нэлээн ач холбогдол өгч байх шиг. Яагаад энэ хуулийн төсөл чухал байна вэ. Энэ тухай ярилцлагаа эхлүүлье?

-Аялал жуулчлалын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга зөвхөн манай салбарт биш манай улсад маш өгөөжтэй. Эдийн засгийн ач холбогдол нь асар их гэдгийг та бүхэн ч гадарлах байх. Аялал жуулчлалын салбар уул уурхайтай эн дүйцнэ. Валютын орлого оруулах экспортын үйл ажиллагаа явуулдаг салбар. Цар тахлын үед эдийн засаг агшсан, улсын төсөв нь уул уурхайгаас хамааралтай байгаа ийм нөхцөлд аялал жуулчлалын салбар нь богино хугацаанд эдийн засгийг солонгоруулна. Богино хугацаанд валютын орлого татах боломжтой нь энэ салбар шүү дээ. Өнгөрсөн хугацаанд энэ салбарыг хувийн хэвшлийнхэн л нуруундаа үүрч ирсэн. Төр, хувийн хэвшил нь хоёр тийшээ харсан, бие биенээ ойлгодоггүй, тодорхой хөгжилгүй, замбараагүй байлаа. Одоо ч ийм хэвээрээ. Гэтэл цар тахал дайран дээр нь давс нэмэх шиг хүндхэн байсан энэ салбар улам уналтад орсныг нуугаад яах вэ. Үүнийг ч төр, хувийн хэвшлийнхэн ой тойндоо ортол харж мэдэрлээ. Зөвхөн аж ахуйн нэгж дангаараа энэ салбарыг авч явах амаргүй, хашхираад ч нэмэргүй. Төр бодлогоор дэмжих хэрэгтэй. Тиймээс Засгийн газар аялал жуулчлалыг тэргүүлэх салбар болгохоор зорьж, Аялал жуулчлалын тухай хуулийг шинэчлэн батлуулахаар УИХ-д өргөн барьсан нь бидний хувьд маш том итгэл найдвар болж байна. Энэ хууль бол төр, хувийн хэвшлийнхэн нэг зүгт харж нэгдсэн бодлогоор үйл ажиллагаа явуулах томоохон дэвшил. Хуулийн төсөл маш олон боломжийг нээж өгсөн.

-Тухайлбал?

-Энэ хууль хэрэгжвэл маш олон боломж бүрдэнэ гэдгийг дахин хэлье. Жуулчид Монгол руу аялахад тийз маш үнэтэй байдаг. Очсоныхоо дараа зардал маш өндөр. Тиймээс бид бусад улстай өрсөлдөгч зах зээл байхын тулд тийзний үнээ хямдруулах ёстой.  Тэгэхээр ирэх оноос хууль хэрэгжиж эхэлснээр бид гадаадын жуулчдад хамгийн сайн нөхцөлтэй визгүй ангиллын оронд багтсан гэдгээ олон улсад зарлана. Мөн Монголд ирэх агаарын тээврийн зардал хамгийн бага гэдэг мессежийг гадаадын жуулчдад өгөх юм. Нөгөөтэйгүүр бид жуулчдаа татсан ч орон нутгийн нислэг тодорхойгүй, ая тухтай аялуулж чаддаггүй. Тиймээс шинэчилсэн хуулийг дагаж аялал жуулчлалын хөгжлийн сантай болно. Үүгээр дамжуулан агаарын тээвэрлэгч компаниудыг дэмжинэ. Мөн цар тахлын үед аж ахуйн нэгжүүд орлогогүй, улмаар дампуурлын эрмэгт тулсан. Ийм үед бид аж ахуйн нэгжүүдээ аврах сан байх ёстой.

-Гэхдээ тийзний үнийг хямдруулж жуулчдын урсгалыг тэлсэн ч дэд бүтцийн асуудал толгойн өвчин болж байгаа шүү дээ. Чухал нь, дэд бүтцээ хөгжүүлэх байх?

-Дээр дурдсан аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх сан дөрвөн том зорилготой. Нэгдүгээрт, Монгол Улсыг нэгдсэн бодлогоор сурталчлан таниулах. Хоёрдугаарт, тийзний үнийг хямдруулах. Ингэхдээ Аялал жуулчлалын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгад агаары тээврийн салбарыг либералчлах заалт тусгасан. Гуравдугаарт, аялал жуулчлалын бүс байгуулах дэд бүтцийг хөгжүүлэх зорилгоор энэ санг байгуулж байгаа.

-Бас хууль батлагдлаа гэхэд хэрэгжилт нь чухал?

Хувийн секторууд чадах ядахаараа л энэ салбарыг авч явсан өнгөрсөн хугацаанд. Бид энэ салбарт Монголыг нэгдсэн журмаар сурталчлах аль нэг бүтээгдэхүүнээ гадаадад бүүст хийх талаар яах аргагүй бодлого, санхүүгийн дэмжлэг хэрэгтэй байсан. Хэрэв төр хуулиа баталж чиглэл тодорхой болбол хувийн секторууд энгийн үед ажиллаж байсан шиг үй ажиллагаагаа явуулж аажмаар сэргэж хөгжих боломжтой.

-Мэдээж хуулийн төсөл ирэх оноос хэрэгжих хүлээлт танай салбарынханд бий. Гэхдээ энэ онд багтааж  хуулийн төслийг батлахгүй бол яах вэ. Аялал жуулчлалын салбарынхны найдвар нь энэ хуулийн шинэчилсэн найруулга. Энэ үүднээс харвал хуулийг батлахгүй хойшлуулах нь ямар эрсдэл дагуулах бол?

-Аялал жуулчлалын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг зөвхөн манай холбоо батлуулах гэж хүлээж байгаа юм биш л дээ. Манай салбарынхан нийтээрээ л ярьж ирсэн асуудлыг цэгцлэх боломж бүрдэх юм. Бид өнгөрсөн 30 гаруй жилийн хугацаанд салбартаа тулгамдсан олон асуудлыг ярьж ирлээ. Зах зээлээ хамгаалж чадахгүй, гадныхан манай бүтээгдэхүүнийг зарж, манай улсад ямар ч хөрөнгө оруулалт, орлого үлдээхгүйгээр ашгаа авч явдаг. Цар тахлын дараахан маш олон “би чадна”-ууд баталгаагүй аялал зохиож байна. Ашиг харсан мэргэжлийн бус хүмүүс олон хүнийг Турк улсад орхисон асуудал гарсан нь ч саяхан. Энэ мэтчилэн маш олон асуудал байгааг хүн бүр ярьдаг байсан ч төрөөс анзаараагүй хууль эрхзүйн орчноо шинэчлээгүй хаягдсан. Одоо мөрдөгдөж буй хууль 2007 оных бараг л 20 орчим жилийн настай. Бидний ярьдаг байсан маш олон асуудал шийдэгдэж хууль эрхзүйн орчныг шинэчлэх гэж байгаад баяртай байгаа. Хэрэв бид хуулиа өөрчилж шинэчилж чадахгүй бол зэрлэг Ширэнгэн ойн хуулиар л хоорондоо өрсөлдөж тэмцэлдэж байх зуур хөрш Киргиз улс маш том өрсөлдөгч улс болно. Бид нүүдлийн ахуй соёлыг тээж яваа ганц улс атал энэ өв соёлоо олон улсад таниулж чадалгүй хөрш улс орнууддаа алдах эрсдэл маш их байна.

-Жишээ нь, дэлхий биднийг “Чингис хаан”-аар л төсөөлж, наадам болохоор санаж, намраар  мартдаг нь гашуун үнэн шүү дээ. Тэгвэл Аялал жуулчлалын тухай хуулийг шинэчлэн баталж хэрэгжүүлснээр бид түүхээ эдээ яаж эргэлтэд оруулах юм?

-Сүүлийн 30 жил аялал жуулчлалын салбар Ширэнгэн ойн хуулиар буюу зэрлэг байлаа. Энэ бүхнийг цэгцлэх хэрэгтэй. Энэ нь хязгаарлана гэсэн үг биш. Хүн бүр энэ салбарт бизнес эрхлэх эрх чөлөөтэй. Гэхдээ дүрмийн дагуу л бид тоглох ёстой, дүрмээ батлах хэрэгтэй. Тэгэхээр Аялал жуулчлалын тухай хууль нь энэ тоглоомын дүрэм нь гэсэн үг. Хамгийн гол нь, бид маркетинг хийх хэрэгтэй. Монгол Улс зуны гурван сард л жуулчдыг татдаг. Аялал жуулчлалын улиралтай. Үүнийг уртасгах талаар бид маш олон ажил хийх хэрэгтэй. Гадаадын иргэд Монголын өвлийн тухай маш буруу ойлголттой байдаг. Монгол маш хүйтэн, аялах боломжгүй улс гэдэг. Үүнийг л бодлогоор хэвшмэл ойлголтыг өөрчлөх ёстой. Ердөө ганц хоёрхон компани “Монголын өвөл гоё шүү дээ”, “Монгол сайхан улс” гэж хэлээд болдоггүй. Нэгдсэн бодлогоор л маркетинг хийх ёстой.

-Маркетинг чухал ч өвлийн аялал жуулчлалаа хөгжүүлэх хэрэгтэй болов уу. Монголд өвлийн аялал жуулчлал үндсэндээ орхигдсон шүү дээ?

-Өвлийн аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх боломж бидэнд байна. Дулаан уур амьсгалтай, цас ордоггүй улс орнуудтай харьцуулахад манай улс хүйтэн жавар, цас, мөсөн хотхон зэргээр жуулчдын анхаарлыг татах хэрэгтэй. Яагаад өвөл нь шинэ жилээ жуулчид монголд тэмдэглэж болохгүй гэж. Мөс урлаачдыг дэмжиж болно. Тэдэнд зориулсан мөсөн хотхон яагаад байгуулж болохгүй гэж. Монголд ур чадвартай хүмүүс нь байгаа ч хөрөнгөө санхүүгийн дэмжлэг дутагдаж байдаг.

-Таны хэлсэнчлэн аялал жуулчлалын салбарт гадаадын хөрөнгө оруулагчдын мөнгө Монголд биш тухайн улсад л эргэлддэг нь үнэн. Энэ тухай салбарын сайд ч хэлж байсан удаатай. Жишээ нь, Солонгос эзэнтэй аялал жуулчлалын компаниар зөвхөн БНСУ-ын иргэд үйлчлүүлдэг гэх юм билээ. Мөнгө нь энд биш тэнд шингэдэг. Үүнийг мөн хуулиар хязгаарлах тухай Х.Нямбаатар сайд хэлж байсан. Нөгөөтэйгүүр хөрөнгө оруулагчдын асуудал ч хөндөгдөж байх шиг?

-Энэ талаар маш их ярьсан .Гадаад эзэнтэй компани Монголд орж ирэхдээ, тэр дундаа солонгосчууд солонгос буудалд бууж, солонгос хоолоо идэж, солонгос жолоочтой аялж байгаад л буцаад явчихдаг. Монголд ямар орлого үлдсэн нь тодорхой бус байгаа юм. Тиймээс энийг хязгаарлах үүднээс тусгай зөвшөөрөл гэсэн заалтыг хуулийн төсөлд тусгасан. Харин хүмүүс тусгай зөвшөөрлийн тухай буруугаар ойлгож байх шиг. Энэ бол монголчуудад нээлттэй, шаардлага нь өөрчлөгдөөгүй хэвээрээ. Харин гадны талд бага зэрэг хаалттай заалт байгаа гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл, дотоодын бизнес эрхлэгчдийг илүүтэй дэмжинэ гэсэн үг. Нөгөөтэйгүүр, гадаадын хөрөнгө оруулагчдын асуудал. Та бүхэн Тэрэлжийг хар. Замбараагүй газар олгосноос болж уулын ам бүрт л бааз байна. Жуулчид очиход маш бэрх боллоо. Байгалийн онгон дагшин байдал алдагдсан. Энэ мэтчилэн аялал жуулчлалын бүсүүдэд замбараагүй газар олгосон нь аялал жуулчлал хөгжүүлэх боломжгүй болж байгаа. Тиймээс бид Аялал жуулчлалын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд улсын аялал жуулчлалын бүс гэсэн заалтыг тусгасан. Үүнд, улс тухайн аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх газрыг эзэмшиж, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг дүрэм журмын дагуу татна. Замбараагүй газар олголтыг хязгаарлаж, гадаадын хөрөнгө оруулалт орж ирснийг хамгаалах заалт юм. Гэтэл бид хэчнээн тэрбум ам.доллараар хөрөнгө оруулсан гаднын компани том бааз байгуулсан байхад дэргэд нь баахан жижиг гэр, бааз барьж болохгүй шүү дээ. Энэ тухай хуулийн төсөлд нарийвчлан тусгасан гэсэн үг.

 

6
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд zaluu.com хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

6 сэтгэгдэлСэтгэгдэл бичих

197.210.78.235NEWS MNT   • 6 сарын 17. 16 цаг 37 минут

Бөөрөө зарах гэж олон жил оролдсоны эцэст би баяртай байна, миний бөөрийг ($600,000USD) үнээр худалдаж авсан Энэтхэгийн NA HEALTH CARE-д баярлалаа. Имэйл: NAHEALTHCARE.IN@GMAIL.COM Whatsapp дугаар: +19099134258 ......... вэбсайт: https://nyhcs.site

192.82.69.191Зочин   • 2022, 12 сарын 12. 23 цаг 59 минут

Үзэх юм юу ч байхгүй газартаа жуулчдыг авчраад яах гэж байгаа юм. Өмнөд хилийг заагласан ганцхан шон байдаг гэлүү, тэрийг нь үзэж элгээ хөштөл инээх гэж жуулчид ирдэг гэсэн. ертөнцийн шившиг болсон хүмүүс байх юм.Гадныхан суурьшаад гайгүй юм хийх гэхээр атаархаад бизнесийг нь булааж аваад хөөчихнө. Хөгжих талаар бодоод ч нэмэргүй.

94.239.109.128Зочин   • 2022, 12 сарын 5. 5 цаг 07 минут

Yg zuv , tiizee hymdruukaachee

192.82.76.174Зочин   • 2022, 12 сарын 3. 13 цаг 20 минут

Турк улсын аялал жуулчлалын байгууллагаас суралцах хэрэгтэй дээ. Хяналтгүй , хөтчийн шаардлага хангахгүй улсууд их аялал зохион байгуулж байна. Газар орны онцлог, түүхээ мэдэхгүй мөртлөө их зан гаргасан хүмүүстэй их таарсан даа. Хамгийн түрүүн 00 асуудал шийдэх хэрэгтэй.

103.229.121.218Зочин   • 2022, 12 сарын 2. 22 цаг 33 минут

Modon jorlon tenesen unetei umhii gernuudee solihgui bol getsuu dee

192.82.85.9Зочин   • 2022, 12 сарын 2. 17 цаг 57 минут

Жилийн 4 улиралд жорлонгүй шахам, байдаг нь хаалттай,өндөр үнэтэй, зун болохоор нийслэл хот нь ээлж ээлжээр халуун усгүй болдог... "үйлчилгээ" нүсэр үнэтэй, баазууд нь нэгдороос "бөөн ашиг олох зорилготой... ийм байхад олон жуулчин яаж ирэх билээ. Оюунхорол авгай сайд байхдаа Германд үзэсгэлэнд оролцоод "хачин гайхам" болгох юм яриад байсан. Одоо хаана байна???

Шинэ мэдээ

Мисс Бямбасүрэн “Miss Asian Awards 2023” тэмцээнд дэд байр эзэллээ12 сар 8. 12:01Ардчилсан намын даргын Ажлын албаны даргаар намын даргын зөвлөх Энхтөрийн Галбадралыг томиллоо12 сар 4. 13:04ФИДИК-ийн загвар гэрээний үнэ тогтоох, ажил хүлээлцэх асуудал11 сар 26. 14:46ТОДРУУЛГА: Цагдаагийн байгууллагын гэр бүлийн хүчирхийллийн дуудлага, мэдээллийн бүртгэл шинэчлэгдсэн11 сар 19. 14:32Зүүсэн цол энгэрээс гялтагнана, Зурсан түүх тэнгэрээс ч гялалзана11 сар 4. 10:44БЗД: Үерт автсан хороодод ариутгал, халдваргүйжүүлэлт хийж байна10 сар 30. 10:35Н.Баярмөнх: Орон сууцны хороолол дунд хашаалсан шүүхийн маргаантай гэх газруудыг шийдвэр гартал чөлөөлөх хэрэгтэй10 сар 30. 10:32А.Баяр: БЗД-ийн VII хороонд үйл ажиллагаа эрхэлдэг бар, цэнгээний газруудыг цэгцэлнэ10 сар 30. 10:28БЗД-ийн Ерөнхий боловсролын сургуулиудад “Цахим” индрийг гардуулсаар байна10 сар 26. 11:03Зөвшөөрлөөр тогтохгүй зөрчлүүдээ нуух аа боль! Ондо10 сар 16. 13:58Төрийн өмчит “Мон-Атом” компанийн Гүйцэтгэх захирал асан Э.Галбадрал: Ураны салбар эдийн засгийн эргэлтэд орсноор эдийн засгийг солонгоруулах нэгэн тод шар өнгө болж байгаад баяртай байна10 сар 13. 19:37Л.Лувсандэмбэрэл: Багш, шавь, гэр бүл гэсэн гурвалсан холбоо сайн байж амжилтад хүрдэг10 сар 5. 14:37Л.Оюун-Эрдэнийн ээлжит том нүүдэл нь ТӨСӨВ байх нь!9 сар 27. 15:08ТАНИЛЦ: АН-ын дарга Л.Гантөмөрийн зөвлөхүүд9 сар 25. 14:06Н.Баярмөнх: Хоол захиалж идсэн гэх 54 сая төгрөгөөр гамшгийн үед ажилласан төрийн алба хаагчдын хоол хүнсийг шийдвэрлэсэн9 сар 19. 11:07“Гэр бүлийн хүчирхийлэл, хүүхдийн эсрэг гэмт хэрэгтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх арга зүй“ сэдэвт бүсчилсэн сургалт болж байна9 сар 18. 16:32“Нээлттэй –Хөвсгөл-2023” арга хэмжээ Улаанбаатарт болно9 сар 18. 11:17Цагдаагийн байгууллага, Нэгдсэн Үндэсний байгууллагын Хүүхдийн сан хамтран цахим орчинд үйлдэгдэж буй хүүхдийн эсрэг гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, хамгаалах,иргэдийн эрх зүйн мэдлэгийг дээшлүүлэх, мэдээллийн технологийн зохистой хэрэглээг бий болгох, зорилготой “Нууцалъя- Private” нөлөөллийн аяныг эхлүүлжээ. Тус аян энэ сарын 15-ны өдрөөс 12 сарын 25-ны хугацаанд улсын хэмжээнд зохион байгуулагдана9 сар 17. 16:28Зул бөхөхийнхөө өмнө бадамладаг!9 сар 15. 12:57ХИЧЭЭЛ ЭХЭЛЛЭЭ НЭГДСЭН АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ХҮРЭЭНД #ЭРСДЭЛГҮЙ_ИРЭЭДҮЙ ӨДӨРЛӨГИЙГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА9 сар 5. 17:49ХҮҮХДИЙГ ЗОХИСГҮЙ АГУУЛГААС ХАМГААЛЦГААЯ9 сар 5. 16:28Хүүхэд хамгааллын хөтөлбөр8 сар 29. 17:05Хүн худалдаалах гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх “Мэддэг, Мэдээлдэг байя” аян эхэллээ8 сар 29. 16:42АН-ын 16 Дэд дарга тойрогт нэр дэвшихээр Л.Гантөмөртэй тохирчээ8 сар 29. 11:23ХИЧЭЭЛ ЭХЭЛЛЭЭ АРГА ХЭМЖЭЭ ҮРГЭЛЖИЛЖ БАЙНА8 сар 26. 16:50Зүүн дөрвөн замын автобусны буудлын ТҮЦ-үүдийг нүүлгэжээ8 сар 25. 11:00С.Эрдэнийн “Фортуна” Н.Батбаяртай хамтарч хахуульд авсан 2 тэрбум төгрөгөө “Молор трейд” компаниараа дамжуулж МӨНГӨ УГААСАН хэргийг нь прокурорт шилжүүлжээ8 сар 23. 11:04Баянмонголын нүхэн гарц үерийн усаар дүүрч байгаа асуудлыг шийдвэрлэх үүднээс цахилгааны тэжээлийн хүчин чадлыг нэмэгдүүлэхээр боллоо8 сар 23. 10:57Хүүхдийн оролцооны үндэсний чуулган-2023 ирэх долоо хоногт эхэлнэ.8 сар 22. 17:25Х.Булгантуяа: Хүүхдийн мөнгийг хүүхэд бүрт олгох, эхний 6 сард авч чадаагүй хүүхдүүдэд нөхөн олгох төсөв шийдэгдлээ8 сар 18. 16:22
© 2008 - 2023 он. Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан.